پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦١ - رخدادهاى سياسى قبل از ولايتعهدى

بخش نخست امام رضا عليه السّلام و پديده ولايت‌عهدى‌

اين بخش در چند مبحث بايسته بررسى و مطالعه است كه به شرح زير تبيين مى‌شود:

رخدادهاى سياسى قبل از ولايت‌عهدى‌

پس از پنج سال جنگ خونين و خانمان‌سوزى كه هزاران قربانى از ميان سرداران و سربازان گرفت، مأمون زمام حكومت را به دست آورد. خلافت عباسيان از هم گسست و به دو گروه تقسيم شدند، گروهى حكومت مأمون را تأييد مى‌كردند و گروهى ديگر سر ناسازگارى با حكومت مأمون برداشتند.

پس از گذشت چهار سال از امامت امام رضا عليه السّلام، اكنون در حكومت مأمون فضاى باز سياسى براى حضرت فراهم آمده بود و او به دليل ارتباط مستقيم با وزيران و سرداران مى‌توانست با آزادى كامل سخن بگويد و در دايره‌اى بزرگتر از قبل؛ يعنى دايره دربار فعاليت داشته باشد.

مأمون كه حكومت را از پدر و نياكان خود به ارث برده بود، جز در مواردى نه چندان گسترده از همان شيوه‌اى كه پيشينان در پيش گرفته بودند پيروى مى‌كرد. او همانند نياكان خود حكومت خويش را در هاله‌اى از قداست و مشروعيت قرار داده بود و از همين‌رو نامه‌هايى كه براى او فرستاده مى‌شد،