پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٣ - رخدادهاى سياسى قبل از ولايتعهدى

در همين سال (١٩٨ ق.) موصل شاهد آشوبى ميان «يمانيان» و «نزاريان» بود كه به كشته شدن شش هزار تن از نزاريان انجاميد.

در سال ١٩٩ ق. آتش جنگ ميان «بنى ثعلبه» و «بني اسامه» شعله‌ور شد.[١]

اين سال سرآغاز انقلاب بزرگى بود كه علويان رهبرى آن را برعهده داشتند.

ابتدا «ابو السرايا، سرى بن منصور شيبانى» در حالى‌كه «محمد بن ابراهيم بن اسماعيل حسنى» را همراه داشت، در عراق قيام كرد. او در كوفه سكه ضرب كرد و سپاه خود را به بصره، واسط و اطراف آن گسيل داشت.

اين قيام جبهه‌هاى متعددى را به وجود آورد:

- جبهه بصره به فرماندهى عباس بن محمد بن عيسى جعفرى‌

- جبهه مكه به فرماندهى حسين بن حسن افطس‌

- جبهه يمن به فرماندهى ابراهيم بن موسى بن جعفر عليه السّلام‌

- جبهه فارس به فرماندهى اسماعيل بن موسى بن جعفر عليه السّلام‌

- جبهه اهواز به فرماندهى زيد بن موسى بن جعفر عليه السّلام‌

- جبهه مدائن به فرماندهى محمد بن سليمان بن داوود بن حسن بن حسن عليه السّلام‌

اين قيام فراگير بيش از يك سال دوام يافت و در نهايت سركوب شد.[٢]

در سال ٢٠٠ ق. «محمد بن امام جعفر صادق عليه السّلام» قيام كرد، اما تسليم گرديد و به سوى مأمون گسيل شد.[٣]

[١] . تاريخ الموصل/ ٣٣٢- ٣٣٦.

[٢] . الكامل فى التاريخ ٦، رويدادهاى سال ١٩٩- ٢٠٠ ق.

[٣] . عيون اخبار الرضا ٢/ ٢٠٧.