پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٣١ - ٩ گفتوگوى امام رضا عليه السلام با سليمان مروزى

[افزودن را] قطع مى‌كند؟

سليمان گفت: نه.

امام عليه السّلام فرمود: به همين صورت اگر هر آنچه را كه در بهشت است جايگزين كند، پس آن را نبريده است؟

سليمان گفت: [چنين نيست،] بلكه از آنان قطع كرده، بر آنان نمى‌افزايد؟

امام فرمود: بنابراين هرچه در آن باشد نابود مى‌شود و اين- اى سليمان- باطل كردن جاودانگى و برخلاف كتاب (قرآن) است، زيرا خداوند- عز و جل- مى‌فرمايد: «لَهُمْ ما يَشاؤُنَ فِيها وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ[١]؛ هرچه بخواهند در آن‌جا دارند و پيش ما فزون‌تر [هم‌] هست و نيز فرموده است: «عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ[٢]؛ [كه اين‌] بخششى است كه بريدنى نيست و «وَ ما هُمْ مِنْها بِمُخْرَجِينَ‌[٣]؛ و نه از آن‌جا (بهشت) بيرون رانده مى‌شوند و «خالِدِينَ فِيها أَبَداً[٤]؛ جاودانه در آنند» و نيز مى‌فرمايد «وَ فاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ* لا مَقْطُوعَةٍ وَ لا مَمْنُوعَةٍ[٥]؛ و ميوه‌هاى فراوان. نه بريده و نه ممنوع است.

اين‌بار نيز سليمان از پاسخ گفتن بازماند.

آن‌گاه امام رضا عليه السّلام فرمود: اى سليمان، «اراده» چيست؟ فعل است يا غير فعل؟

گفت: آرى، فعل است.

امام عليه السّلام فرمود: پس فعل حادث است، زيرا هر فعلى حادث است.

سليمان گفت: اراده، فعل نيست.

[١] . سوره ق/ ٣٥.

[٢] . هود/ ١٠٨.

[٣] . حجر/ ٤٨.

[٤] . تغابن/ ٩.

[٥] . واقعه/ ٣٢ و ٣٣.