پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٢٣ - ٩ گفتوگوى امام رضا عليه السلام با سليمان مروزى
امام عليه السّلام فرمود: اى سليمان، خداى- عز و جل- مىفرمايد: «أَ وَ لا يَذْكُرُ الْإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَمْ يَكُ شَيْئاً[١]
آيا انسان به خاطر نمىآورد كه ما پيش از اين او را آفريديم در حالىكه چيزى نبود؟، وَ هُوَ الَّذِي يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ[٢]
او كسى است كه آفرينش را آغاز مىكند، سپس آن را بازمىگرداند»،
بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ*[٣] هستىبخش آسمانها و زمين اوست»،
يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ ما يَشاءُ[٤]؛
او هرچه بخواهد در آفرينش مىافزايد»،
وَ بَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسانِ مِنْ طِينٍ[٥]؛ و آفرينش انسان را از گل آغاز كرد»،
«وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ إِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَ إِمَّا يَتُوبُ عَلَيْهِمْ[٦]؛
و گروهى ديگر، به فرمان خدا واگذار شدهاند و كارشان با خداست، يا آنها را مجازات مىكند، يا توبه آنان را مىپذيرد
و «وَ ما يُعَمَّرُ مِنْ مُعَمَّرٍ وَ لا يُنْقَصُ مِنْ عُمُرِهِ إِلَّا فِي كِتابٍ[٧]؛
و هيچكس عمر طولانى نمىكند، يا از عمرش كاسته نمىشود، مگر اينكه در كتاب [علم خداوند] ثبت است.
حال اى سليمان بگو كه [باوجود اين آيات،] چگونه [و چه چيزى از] «بداء» را انكار مىكنى؟
سليمان گفت: آيا از پدرانت درباره بداء روايتى دارى؟
امام عليه السّلام فرمود: آرى. از ابو عبد اللّه [امام صادق] عليه السّلام روايت كردهام كه فرمود:
«إنّ للّه- عزّ و جلّ- علمين، علما مخزونا مكنونا لا يعلمه إلّا هو، من ذلك يكون البداء،
[١] . مريم/ ٦٧.
[٢] . روم/ ٢٧.
[٣] . بقره/ ١١٧ و انعام/ ١٠١.
[٤] . فاطر/ ١.
[٥] . سجده/ ٧.
[٦] . توبه/ ١٠٦.
[٧] . فاطر/ ١٠٦.