پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٣٩ - انگيزه مأمون از كشتن امام رضا عليه السلام

توانايى‌] است».

مأمون [كه در اجراى نيت شوم خود موفق شده بود] گريه‌كنان به ديدار حضرت رضا عليه السّلام رفت و سر و پا برهنه در تشييع پيكر پاك او شركت كرده، مى‌گفت: «اى برادر، به يقين با مرگ تو خسارتى جبران‌ناپذير بر اسلام وارد شد و تقدير خداوندى بر آنچه من براى تو تدارك ديده بودم (مقام ولايت‌عهدى) پيش گرفت. آن‌گاه قبر پدرش هارون را شكافت و پيكر امام رضا عليه السّلام را در آن جا به خاك سپرد».[١]

دعبل بن على خزاعى در رثاى امام رضا عليه السّلام سوگنامه‌اى چنين سرود كه از آن جمله است:

«بنى اميه را [كه خاندان رسالت را] كشتند معذور مى‌دانم [، چرا كه ميان ايشان و خاندان رسالت، كينه‌اى برآمده از خون‌هاى ريخته شده حاكم بود]؛ اما براى [جنايت‌] بنى عباس توجيه و بهانه‌اى از آنان پذيرفته نيست.

اگر براى برآمدن نيازى بخواهى در جايى بنشينى؛ [و طلب نياز كنى به جاست كه‌] در طوس و بر قبر آن پاكيزه درنگ كنى.

دو قبر در طوس قرار دارد كه يكى آرامگاه بهترين خلق خداست و ديگرى قبر بدترين آفريدگان؛ و اين از عبرت‌هاى روزگار است.

[هرچند پاكيزه انسانى در كنار موجودى ناپاك و پليد به خاك سپرده شده است، اما] آن ناپاك از نزديك بودنش به آن پاكيزه سودى نمى‌برد؛ و آن پاكيزه پاك‌سرشت، از نزديكى با ناپاك زيانى نمى‌بيند».[٢]

[١] . عيون اخبار الرضا ٢/ ٢٤١.

[٢] . همان/ ٢٥١:-