انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٩٧ - تحقيق و علت يابى

بهشت رفتن انسان ابتدايى نيز همانند زن گرفتن براى بچه دوساله مى‌باشد، همانند آوردن غذاهاى لذيذ براى كسى است كه از شدت مرض دهانش تلخ است. انسان اگر بدون تكليف از همان ابتدايى خلقت به بهشت برود از نعمت‌هاى بهشتى لذت نمى‌برد و رفتن انسان ابتدايى در بهشت برايش بى‌فايده است، انسان در ابتداء بايد استعداد خود را تكميل كند، در دنيا آن‌قدر خدا را عبادت كند، آن‌قدر كارهاى نيك و پسنديده انجام دهد، تا روح او از نظر معنوى كامل شود، باطن او شفاف شود، قلب او نورانيت پيدا كند؛ اگر انسان به اين مرحله برسد استعداد بهشت رفتن را نيز پيدا خواهد كرد. عمر چندين ساله انسان‌ها براى همين است كه تكامل روحى پيدا كنند، استعداد خود را كامل كنند. انسان بايد قبل از رفتن به بهشت مراحل دشوارى را پشت سر بگذراند و رنج‌هاى فراوان را در اين مدت متحمل شود تا روح او پخته شود، اگر روح انسان پخته نشود انسان به كمال لايق خود نمى‌رسد، انسان وقتى استعداد بهشتى پيدا مى‌كند كه به مرحله كمال برسد و كسب كمالات انسانى جز به عبادت و بندگى به چيزى ديگر كسب نمى‌شود.

تحقيق و علت‌يابى‌

مطلب ديگرى را كه مى‌خواهم براى تحصيل كرده‌هاى عزيز خود بيان كنم اين است كه شما در مورد علت خلقت، خود تان قضاوت كنيد كه آيا آنانى‌كه درس خوانده‌اند، تحصيل كرده‌اند، زحمت كشيده‌اند، تاكنون به‌دنبال علت يابى رفته‌اند يا خير؟ يعنى آنان تاكنون راجع به علت وجود أشيا تحقيق كرده‌اند؟ آيا آنان مى‌خواهند