انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٤٣ - جزاى طبيعى

بدنش جارى مى‌شود، خسته و بى‌حال مى‌شود، بايد خسته شود، چون‌كه خستگى جزاى طبيعى دويدن است، يكوقت كسى خود را داخل آتش مى‌اندازد، طبيعت آتش سوزندگى است، معلوم است كه آتش او را مى‌سوزاند. اين‌گونه جزاها جزاى قرار دادى نيست؛ بلكه جزاى طبيعى است و انسان هركارى را كه انجام مى‌دهد به‌صورت طبيعى عكس العمل كار خود را مى‌بيند، جزاى اعتبارى با جزاى طبيعى بسيار فرق مى‌كند.

عده‌اى از مفسرين گفته‌اند كه جزاى قيامت جزاى طبيعى است و خود عمل تبديل به آتش مى‌شود، تبديل به عذاب‌هاى مختلف مى‌شود، در قيامت هركس عكس‌العمل كار خود را مى‌بيند، چه كافر باشد، چه مسلمان، هردو مطابق عمل خود جزا مى‌بيند. «فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ» «وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ»[١] كسى‌كه به اندازه يك ذره ناچيز، عمل خير انجام دهد يا عمل شر انجام دهد، نفع و ضررش به خودش برمى‌گردد. خداوند جل جلاله به همه‌ى ما توفيق عنايت فرمايد تا قبل از آن‌كه در روز قيامت دچار پشيمانى شويم، در همين دنيا به دستورات دينى خود عمل نماييم و در براى حكمت و عظمت خداى متعال سر تسليم فرود آوريم.

[١] - زلزله/ آيه ٧، ٨