انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٦٠ - تنوع لذت بهشتى ها
مىدارند، در اين مورد بين انبياء و ساير مردم استثناء وجود ندارد. انبياى بزرگوار نيز انسان هستند و انسان در كل مدنى الطبع است و زندگى اجتماعى را دوست دارند؛ بهشتى به پدران بهشتى خود يكجا جمع مىشوند و از زندگى دست جمعى لذت مىبرند. انبياء نيز مثل ديگر انسانها مدنى الطبع هستند، منتهى سؤال اساسى ايناست كه آيا پيغمبر اكرم صلى الله عليه وآله وسلم كه از تمام بهشتىها بهتر و افضلتراست، با فرزندان خود از محيط بهشت يكسان لذت مىبرند؟ از خوردنىها و نوشيدنىهاى بهشتى همه يك نوع لذت مىبرند؟
به نظرمن، مشكل است كه لذايذ بهشتى براى همه يكسان باشد. به احتمال زياد ممكن است در صورت ظاهر، از نظر مكان، محيط، از نظر خوردنىها و نوشيدنىها همه يكسان باشند و تفاوتى ظاهرى در بين ديده نشود؛ ولى از نظر معنوى، لذت بردن مؤمنين از بهشت و آنچه در آن وجود دارد تفاوتهاى زيادى وجود دارد.
به عنوان مثال، پيغمبران الهى مقام بسيار بالايى دارند؛ اماّ زنهاىشان اكثراً انسانهاى عادى بودهاند. غير ممكن است كه زنان عادى و معمولى، با پيغمبر بزرگوار، در بهشت يك قسم لذت ببرند. پيغمبران الهى از استعدادها و ظرفيتهاى بالايى برخورداراند و مسلماً، با توجه به همان ظرفيتها و استعدادهاى خود از نعمتهاى بهشتى لذت بيشتر مىبرند و همه چيز را بيشتر از ديگران درك مىكنند. انسانهاى معمولى ظرفيت و استعداد كمترى نسبت به نعمتهاى بهشتى دارند و به همين دليل لذتهاىشان نيز كم است. البته آنچه را كه بيان داشتم از باب احتمال بود؛ ولى خوب