انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٠٠ - ادعاى باطل ماديين

مختلف، نور قمر، روشنايى روز، تاريكى شب، همه و همه داراى علت هستند و همه از خود علت دارند، انكار علت أشيا حكايت از بى‌عقلى و لجبازى انسان دارد.

ادعاى باطل ماديين‌

تمام دانشمندان بدون استثناء حوادث و پديده‌هاى جهان را داراى علت مى‌دانند، اگر كسى بگويد، باران بدون علت به زمين مى‌بارد، همه مى‌خندند؛ اما وقتى‌كه در كل كائنات مى‌رسد، يك مرتبه دانشمندان مادى عوض مى‌شوند، مثل حيوانات از عقل و منطق خود دور مى‌شوند، چيزهاى مزخرف مى‌گويند، كائنات از روى تصادف به‌وجود آمده است، علت آن را انكار مى‌كنند؛ كسى در ميان آنان يافت نمى‌شود كه بگويد ما و شما تا اكنون براى خُرد و ريز كائنات علت قايل بوديم و علت أشيا را براى ديگران بيان مى‌كرديم، تصادف را در مورد آن‌ها محال مى‌دانستيم؛ اكنون چطور شد كه يك مرتبه كائنات را با اين همه حكمت و زيبايى مى‌گوييم از باب تصادف پديد آمده است؟ درحالى‌كه كائنات نيز مثل اجزاى كوچك خود يك پديده مى‌باشد، به‌قول بعضى از دانشمندان از آن انفجار بزرگ به وجود آمدند؟ آيا انفجار بزرگ توسط چه كسى صورت گرفت؟ آيا آن‌همه مواد انفجارى مخلوق كيست؟ ماديين هيچ‌گونه پاسخى براى اين سؤال ندارند، مثل انسان‌هاى لال، گنگ لا جواب مى‌مانند.