انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٩٦ - فرق آسمان با كرات
بيان كرده بودم كه آسمان غير از كرات است كرات آسمانى، همهى ستارهها و سيارههاى آسمانى را شامل مىشود. در عربى به ستارهها نجم مىگويد: نجم به آن كراتى گفته مىشود كه نور او مربوط به خودش باشد و از خورشيد و يا ستارهى ديگر نور نگيرد. به عنوان مثال، خورشيد از خود نور دارد و زمين ما نيز از نور آن استفاده مىكند. نجم ستارهى است كه هم از خود نور دارد و هم حرارت. كوكب به چيزهايى گفته مىشود كه نور آن، از ستارههاى ديگر گرفته مىشود؛ مانند كره زمين، ماه، زحل، مشترى، مريخ و ساير كرات ديگر كه از خود نور ندارند، همه كوكب گفته مىشوند و نور تمام كواكب از خورشيد گرفته مىشود. كواكب فاقد نور هستند، هيچگونه نور و حرارتى از خود ندارند. به كراتىكه از خود نور ندارند، سياره گفته مىشود. تمام سيارهها به دور خورشيد مىچرخند تا نور خود را از طريق خورشيد تامين كنند. ستاره به آن كراتى گفته مىشود كه نور و حرارت هردو از خودش توليد مىشود.
موضوع آسمان و كرات چيزى است كه به نظر من خيلى از مفسرّين در مورد آنها اشتباه كردهاند؛ يعنى در بين اين دو مطلب خلط مىكنند. در اين آيه مباركه و چند آيه ديگر، از كرات آسمانى صحبت نشده است؛ بلكه صحبت مربوط به خود آسمان است. مفسرين نبايد آسمان را به كرات آسمانى تفسير كنند؛ زيرا چنين تفسيرى اشتباه مىباشد. «وَ السَّماءَ بَنَيْناها بِأَيْدٍ وَ إِنَّا لَمُوسِعُونَ» ما آسمان را به دست قدرت خود آفريديم و ما وسعت دهندگانيم. در اينجا گفته نشده كه ما آسمان را وسعت