انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٩١ - سرزنش غير عاقلانه

طبى اكنون ثابت گرديده كه تقريباً بيشتر از" نود درصد" مشكلات دختر زايى و پسر زايى مربوط به مردها مى‌شود و آن‌چه به زن‌ها مربوط مى‌شود فقط" ده درصد" و يا كمتر از آن است. خيلى حماقت است كه كسى زن را به‌خاطر دختر زايى سرزنش كند، در حالى‌كه" نود درصد" آن، مربوط به خود مرد مى‌شود؛ متأسفانه اكثر مردها به اين موضوعات اصلًا فكر نمى‌كنند و هميشه خود را مبرّا فكر مى‌كنند و هميشه زن را سرزنش مى‌كند. بدبختانه اين موضوع در بين مردم رواج شده است، نه تنها شوهر، بلكه تمام اعضاى فاميل پسر، عروس خانه را سرزنش مى‌كند. توصيه من براى همه‌ى مردم عزيز، مخصوصاً جوانان عزيز و متديّن اين است كه چنين اشتباهى را مرتكب نشوند، براى دختر زايى عروس خانه را سرزنش نكنند. اين موضوع" نود درصد" مربوط به خود مردهاست فقط" ده درصد" آن مربوط به زن‌ها مى‌شود، خيلى زشت است كه انسان خانم خود را به‌خاطر دختر زايى اذيت كند، اين موضوع اولًا به خدا مربوط مى‌شود، ثانياً" نود درصد" آن مربوط به نطفه مرد مى‌شود و بسيار اندك آن كه در حدود" ده درصد" مى‌شود، به زن مربوط مى‌باشد.

بنابراين سرزنش كردن زن، به هر صورتى‌كه باشد جايز نيست، نه زن مرد را بدون جهت سرزنش كند و نه مرد زن را بدون جهت ملامت كند؛ هيچ كدام حق سرزنش كردن يكديگر را ندارند، براى اين‌كه نوعيت فرزند از اختيار زوجين خارج است و آنان نمى‌توانند طبق ميل خودشان پسر به‌دنيا بياورد يا دختر. اگر قرار باشد ما به حساب جاهليت عمل كنيم و براى يك امر غير اختيارى همديگر را مورد سرزنش قرار دهيم،