انوار هدايت - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٤١ - تعيين جزا مطابق عمل

انجام مسئوليت‌هاى خود تلاش مى‌كرديد، شكم خود را از مال مردم حفظ مى‌نموديد. براى اين‌كه آبروى مردم را در خطر نيندازيد از خود حوصله‌مندى به خرج مى‌داديد. از ريختن خون ناحق دورى مى‌كرديد و صبر را سر لوحه كارهاى خود قرار مى‌داديد؛ اكنون گرفتار آتش جهنم شده‌ايد، فرق نمى‌كند، صبر داشته باشيد يا نداشته باشيد، شما را عذاب خواهيم كرد.

«إِنَّما تُجْزَوْنَ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ» شما اكنون جزاى عمل خود را مى‌بينيد، و هر كدام شما به تناسب اعمال خود مستحق عذاب هستيد، اين عذاب را كه مى‌بينيد جزاى عمل شماست! عمل شما تبديل به آتش شده است. جزاى روز قيامت در واقع يك جزاى طبيعى است؛ زيرا در دنيا حجت براى انسان‌ها تمام مى‌شود، انبياى الهى هر كدام در زمان‌هاى مختلف مردم را به‌سوى وحدانيت دعوت كردند. تبليغ كردند، ارشاد كردند؛ اما انسان‌ها از دستورات دينى سرپيچى و آنان را تكذيب نمودند، علماى دينى نيز هركدام به نوبه خود مردم را نصيحت كردند، به پيروى از دين فرا خواندند؛ ولى اكثر مردم قبول نكردند، به همين دليل در قيامت مجرمين عذاب مى‌شوند، طبق جزاى طبيعى و عكس العمل‌هاى زشت خودشان مستحق عذاب مى‌شوند. عمل‌هاى انسان به‌صورت آتش درست مى‌شود يا به‌صورت‌هاى گوناگون ديگر انسان را عذاب مى‌كند.