اخباريگرى، تاريخ و عقايد - بهشتى، ابراهيم - الصفحة ٤٢٠ - ادله اخباريان بر توقف و احتياط

مردم نسبت به آنچه نمى‌دانند، در فراخى هستند.

پس تا زمانى كه علم به وجوب يا حرمت پيدا نكرده‌اند، براى آنان مباح است. به همين مضمون، حديثى از امير مؤمنان على (ع) روايت شده است:

الناس فى سعة حتّى يعلموا.[١]

مردم تا پيش از آن كه چيزى را بدانند، در فراخى هستند.

سيّدمجاهد[٢] نسبت به اين روايات، ادعاى تواتر معنوى كرده است.

با توجّه به اين اخبار، در جايى كه ما دليلى نداريم كه احتياط در آن‌جا لازم نيست،[٣] تا بيانى نرسيده، ارتكاب آن عقوبت ندارد.[٤]

ادلّه اخباريان بر توقّف و احتياط

اخباريين براى وجوب احتياط در شبهات تحريميه در مواردى كه نص نداريم، به ادلّه‌اى استدلال كرده‌اند:

١. تمسّك به برائت اصليه، قبل از اكمال دين و به كمال رسيدن شريعت، جايز بود؛ ولى پس از آن كه دين كامل شد، ديگر استدلال به آن جايز نيست؛ زيرا رواياتى متواتر از ائمّه معصوم (عليهم السلام) وارد شده، به اين كه هر واقعه‌اى كه امّت تا روز قيامت احتياج دارد، حتى ارش و ديه خراش- كه در پوست بدن به‌وجود مى‌آيد-، خطاب قطعى از ناحيه خداوند وارد شده و تمام احكام، خطاب شرعى دارد. در اين صورت، ديگر چيزى بر اباحه اصليه باقى نمانده تا به برائت اصليه و اصل عدم، تمسّك شود.[٥]

لذا در شبهات تحريميه كه چيزى به دست ما نرسيده، طبق روايات بايد توقّف و احتياط كرد.[٦]

[١]. المحاسن، ج ٢، ص ٢٣٩، ح ١٧٣٧؛ الكافى، ج ٦، ص ٢٩٧، ح ٢.

[٢]. مفاتيح الاصول، ص ٥١١.

[٣]. فوائد الاصول، ج ٢، ص ٥٠.

[٤]. الرسائل الاصوليه، ص ٣٥٧.

[٥]. الفوائد المدنية، ص ١٠٦ و ١٣٨؛ هداية الأبرار، ص ١٦٦؛ وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ١٢٨؛ الحدائق الناضرة، ج ١، ص ٤٥.

[٦]. الفوائد الطوسية، ص ٣٢٥.