اخباريگرى، تاريخ و عقايد - بهشتى، ابراهيم - الصفحة ٣٤٥ - مقدمه

لانّك كنت على يقين من طهارتك ثمّ شككت فليس ينبغى لك ان تنقص اليقين بالشك ابداً ....[١]

به علّت اين كه تو ابتدا يقين به طهارت داشتى و بعد شك كردى، سزاوار نيست كه يقين خود را به شك، نقض كنى ....

نسبت به اصالةالحل در شبهات، عبدالله‌بن سنان، از امام صادق (ع) نقل مى‌كند:

كل شى‌ء فيه حلال و حرام فهو لك حلال حتى تعرف الحرام منه بعينه فتدعه.[٢]

هر چيزى كه در آن، حلال و حرام است، براى تو حلال است تا زمانى كه به حرام آن، شناخت پيدا نكردى.

درباره حجّيت خبر واحد، حسن‌بن على‌بن يقطين و عبدالعزيز مهتدى، جداگانه از امام رضا (ع) سؤال مى‌كنند: براى من امكان ندارد كه هر زمانى خدمت شما برسم و مسائل دينم را- كه احتياج دارم- از شما سؤال كنم. آيا يونس‌بن عبدالرحمان، ثقه و مورد اطمينان است كه در موقع نياز، آموزه‌هاى دينم را از او بگيرم؟ امام (ع) فرمود: «بله».[٣]

در اين روايت، راوى، حجّيت خبر واحد را مفروغ‌عنه گرفته و امام (ع) هم حرف او را تقرير كرده و فقط از ثقه بودن يونس سؤال مى‌كند.

در باره نقل حديث به معنا و مضمون، محمّدبن مسلم، از امام صادق (ع) مى‌پرسد: حديثى را از شما مى‌شنوم و آن را كم يا زياد مى‌كنم. امام صادق (ع) فرمود: «اگر نقل به معنا كنيد، اشكالى ندارد».[٤]

امام صادق (ع) پس از آن كه ابوحنيفه را از قياس‌كردن نهى مى‌كند، با او درباره عدم حجّيت قياس، مناظره مى‌كند و امام (ع) از او مى‌پرسد: «قتل نفسْ [گناهى‌] بزرگ‌تر است يا زنا؟». ابوحنيفه جواب مى‌دهد: قتل نفس.

[١]. تهذيب الأحكام، ج ١، ص ٤٢١، ح ١٣٣٥.

[٢]. الكافى، ج ٥، ص ٣١٣، ح ٣٩.

[٣]. إختيار معرفة الرجال، ص ٤٩٠- ٤٩١، ش ٩٣٥ و ٩٣٨.

[٤]. الكافى، ج ١، ص ٥١، ح ٢.