اخباريگرى، تاريخ و عقايد - بهشتى، ابراهيم - الصفحة ٤١٤ - ١ آيات

توقف مى‌باشد؛ بلكه در نزد ما امرى اين چنينى و دليل نقلى، دلالت بر اباحه دارد و من همين را اختيار مى‌كنم.[١] محقّق در المعتبر در مسائل عام‌البلوى و مبتلابهِ همگانى، قائل به برائت شده است.[٢]

ادلّه مجتهدان بر برائت‌

مجتهدان براى ادّعاى خود به ادّله‌اى استدلال كرده‌اند:

١. آيات‌

به آيات متعدّدى بر برائت استدلال شده كه به بعضى از آنها اشاره مى‌شود:

وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا.[٣]

و ما تا رسول نفرستيم، هرگز كسى را عذاب نخواهيم كرد.

لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى‌ مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ.[٤]

تا هركه هلاك شدنى است، بعد از اتمام حجّتْ هلاك شود و هركه لايق حيات ابدى است، به اتمام حجّت، به حيات ابدى برسد.

وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْماً بَعْدَ إِذْ هَداهُمْ حَتَّى يُبَيِّنَ لَهُمْ ما يَتَّقُونَ.[٥]

خداوند، پس از آن كه قومى را هدايت كرد، به آنچه بايد از آن پروا كنند، [ديگر] آنها را گم راه نمى‌كند.

آيات بيان شده، نشان مى‌دهند كه عقاب و مجازات، بعد از بيان تكليف است.[٦] همين‌طور آيات ديگرى مانند لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا ما آتاها؛[٧] خداوند هيچ‌كسى را قبل از اعلام و بيان، تكليف نمى‌كند. اگر منظور از موصول «ما» در آيه ياد شده، خودِ

[١]. همان، ص ٧٥٠؛ فوائد الاصول، شيخ‌انصارى، ج ٢، ص ٥٢- ٥٣.

[٢]. المعتبر، ج ١، ص ٣٢.

[٣]. سوره اسراء، آيه ١٥.

[٤]. سوره انفال، آيه ٤٢.

[٥]. سوره توبه، آيه ١١٥.

[٦]. الرسائل الاصولية، ص ٣٥٤.

[٧]. سوره طلاق، آيه ٧.