اخباريگرى، تاريخ و عقايد - بهشتى، ابراهيم - الصفحة ١٧١ - شيخحسين بحرانى(م قبل از ١٢٤٠ ق)

١٦. آينه عباسى، يا همان امالى عباسى، به زبان فارسى و به امر عباس‌ميرزا فرزند فتحعلى‌شاه در ردّ اهل‌كتاب و اثبات نبوّت خاصّه نوشته است.[١]

شيخ‌حسين بحرانى (م قبل از ١٢٤٠ ق)

حسين‌بن محمّدبن على‌بن ابراهيم عيثان بحرانى، محدّث و شاعرى زبردست بود كه از بزرگان اخبارى در عصر خويش به‌شمار مى‌آمد. وى پس از تكميل مقدمات علوم اسلامى نزد علماى بحرين، به كربلا هجرت نمود و مدارج فقه و حديث را در محضر معروف‌ترين استاد خود شيخ‌يوسف بحرانى (م ١١٨٦ ق) صاحب الحدائق الناضرة پيمود. شاگرد معروف او فتحعلى‌خان، سبط كريم‌خان زند است. وى در نبرد محدّث نيشابورى ميرزامحمّد اخبارى مقتول در برابر اصوليان، همرزم او بود و گرچه آقابزرگ تهرانى او را از شاگردان ميرزامحمّد اخبارى شمرده است،[٢] برخى اين سخن را ردّ كرده‌اند و احتمال داده‌اند كه ميرزامحمّد شاگرد او بوده باشد![٣] به هرحال، وى در مسجد صاحب حدائق واقع در محله باب‌الطاق كربلا مشغول امامت و رهبرى اخباريه بود.[٤]

از مشهورترين آثار شيخ حسين بحرانى، منظومة فى الاجتهاد والاخبار است كه در ردّ اجتهاد و اصول فقه سروده و ميرزامحمّد اخبارى همه آن را در كتاب مصادرالأنوار درج كرده است.[٥]

[١]. همان، ج ٢، ص ٣١٨، ش ١٢٧٥.

[٢]. الذريعة، ج ٢٣، ص ٦٤، ش ٨٠٥٦.

[٣]. دايرة المعارف تشيّع، ج ٣، ص ١٠٩، عبدالحسين شهيدى. نيز: تراجم الرجال، ج ١، ص ٣٠٤، ش ٥٩٢، نشر: دليل ما.

[٤]. دايرة المعارف تشيّع، ج ٣، ص ١٠٩. درگذشت شيخ‌حسين بحرانى دقيقاً مشخص نيست؛ ولى شاگردش فتحعلى‌خان در كتاب الفوائد الشيرازية براى وى طلب رحمت و مغفرت مى‌كند. از آن‌جا كه اين كتاب در سال ١٢٤٠ ق، به اتمام رسيده، معلوم مى‌شود كه شيخ حسين بحرانى قبل از ١٢٤٠ از دنيا رفته است( أعيان الشيعة، ج ٩، ص ٤٠١، ش ٥٥٣٠؛ الذريعة، ج ٢٣، ص ٦٣).

[٥]. الذريعة، ج ٢١، ص ٩٦، ش ٤١٠٦ و ج ٢٣، ص ٦٣، ش ٨٠٥٥. آقابزرگ تهرانى ارجوزه‌اى را هم به غيراز اين منظومه به وى نسبت مى‌دهد( الذريعة، ج ١، ص ٤٥١، ش ٢٢٦٣) كه به نظر مى‌رسد همين منظومه باشد و نه كتابى ديگر.