اخباريگرى، تاريخ و عقايد - بهشتى، ابراهيم - الصفحة ١٦٦ - ميرزا محمد اخبارى(١١٧٨ - مقتول ١٢٣٢ ق)

٢. الدرر النجفية، مشتمل بر ٦٢ دُرّه كه بيشتر آنها مربوط به فقه است.[١] محدّث بحرانى در اين كتاب بر اين باور است كه هرگاه دليل عقلى با دليل نقلى مخالفت كند، دليل نقلى مقدّم بر دليل عقلى است.[٢]

٣. لؤلؤة البحرين، اجازه كبيره‌اى است كه آن را به درخواست دو برادرزاده‌اش نگاشته و شرح‌حال خود و مشايخ اجازه خود و ديگر مشايخ را تا زمان صدوقين و كلينى، در آن آورده است.[٣]

٤. سلاسل الحديد فى تقييد ابن‌ابى‌الحديد، شامل مقدّمه‌اى در امامت و نيز نقل و نقد مطالبى از شرح نهج‌البلاغةى ابن‌ابى‌الحديد درباره امامت و احوال خلفا و صحابه.[٤]

ميرزا محمّد اخبارى (١١٧٨- مقتول ١٢٣٢ ق)

ميرزا محمّدبن عبدالنّبى‌بن عبدالصانع نيشابورى اكبرآبادى، مكنّا به ابواحمد و معروف به ميرزامحمّد اخبارى و محدّث نيشابورى (م ١٢٣٢ ق)، شخصى عالم بود كه در علوم غريبه نيز دستى داشت و افزون بر آن، شصت هزار بيت شعر به عربى و فارسى سرود.[٥] جدّ و جدّه وى اهل‌استرآباد بودند. پدرش اهل‌نيشابور بود و از آن‌جا به اكبرآباد هند مهاجرت كرد و ميرزا محمّد در آن‌جا زاده شد. وى پس از تحصيلات مقدّماتى، در حدود بيست سالگى از هند عازم سفر بيت‌الله شد و در بازگشت، براى تحصيل علوم دينى، چندى در نجف و كربلا و كاظمين اقامت گزيد.[٦]

ميزرا محمّد، از اخباريان تندرو و شايد از جهاتى، تندترينِ آنان بود؛ چراكه تقريباً سراسر عمر علمى خود را به جدال و نزاع با فقها و مجتهدان اصولى گذراند و

[١]. الذريعة، ج ٨، ص ١٤٠، ش ٥٢٩.

[٢]. الدرر النجفية، ج ٢، ص ٢٤٧.

[٣]. لؤلؤة البحرين، ص ٤- ٥ و تحقيق سيدمحمّدصادق بحرالعلوم، ص ٤٤٩.

[٤]. خاتمة مستدرك الوسائل، ج ٢، ص ٢٣٩.

[٥]. ريحانة الأدب، ج ١، ص ٨٥؛ مكارم الآثار، ج ٣، ص ٩٢٩؛ تراجم الرجال، ج ١، ص ٥٢٤، ش ٩٧٨.

[٦]. روضات الجنات، ج ٧، ص ١٢٧؛ طرائق الحقائق، ج ١، ص ١٨٣- ١٨٤.