اخباريگرى، تاريخ و عقايد - بهشتى، ابراهيم - الصفحة ٢٢٣ - ٣ نفى حجيت همه آيات
محمّد تقى مجلسى،[١] فاضل تونى[٢] و شيخيوسف بحرانى.[٣]
٣. نفى حجّيت همه آيات
دسته سوم، افرادى هستند كه عمل به هريك از آيات را مشروط به تأييد اهل بيت مىدانند. آنان اعتقاد دارند كه عمل به هيچآيهاى از قرآن- خواه نصّ بوده باشد و يا ظاهر، درباره احكام نظرى باشد و يا نباشد-، جايز نيست، مگر آن كه حديثى در باره آنوارد شده باشد. طبق اين نظر، منبع احكام، فقط اخبار است و آيات قرآن ظهورى براى ما ندارند. به گفته كاشف الغطا، بسيارى از اخباريان، تمام آيات قرآن را مجمل و متشابه مىدانند و حتى اجازه نمىدهند كه بدون روايات، الفاظى از قرآن را تفسير كنيم.[٤] از اين دستهاند:
- عبداللهبن صالح سماهيجى (م ١١٣٥ ق) كه تمام قرآن را متشابه مىداند؛[٥]
- شارح الوافية سيدصدرالدين قمّى همدانى (زنده در ١١٥٥ ق) كه مخاطب قرآن را فقط ائمّه معصوم (عليهم السلام) مىداند؛[٦]
- سيدميرزا جزايرى صاحب كتاب جوامع الكلم، كه عقيده داشت حتّى در فهم قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ نيز احتياج به حديث داريم؛ چراكه ما معناى «احديت» و فرق بين «واحد» و «احد» را نمىدانيم.[٧] اين در حالى است كه شيخطوسى اين آيه شريف را از محكمات مىشمارد[٨] و فاضل مقداد از نصوص.[٩]
[١]. لوامع صاحبقرانى، ج ١، ص ٢٢؛ ريحانة الأدب، ج ٥، ص ١٩٨.
[٢]. الوافية فى اصول الفقه، ص ١٣٦- ١٣٧.
[٣]. الحدائق الناضرة، ج ١، ص ٢٧- ٣٢ و ١٦٩.
[٤]. الحقّ المبين فى تصويب المجتهدين و تخطئة الأخباريّين، ص ١٨.
[٥]. الإجازة الكبيرة، ص ٢٠٣.
[٦]. فرائد الاصول، ج ١، ص ١٥١.
[٧]. الأنوار النعمانية، ج ١، ص ٣٠٨؛ الحدائق الناضرة، ج ١، ص ٢٧؛ روضات الجنات، ج ٤، ص ٢١٧- ٢١٨؛ طبقات أعلام الشيعة، ج ٥، ص ٦٠٣.
[٨]. تفسير التبيان، ج ١، ص ١٠.
[٩]. كنز العرفان، ج ١، ص ٤٧.