سيّد ميرزاى جزايرى شاگردان بسيارى داشته و افراد بزرگى از وى اجازه حديث داشته‌اند، مانند: شيخ‌حرّ عاملى،. علّامه‌محمّد باقر مجلسى، و سيدنعمة الله جزايرى كه در اصفهان، در درس ميرزا نيز حضور مى‌يافته است.[١] سيّد ميرزا توجه خاصّى به جمع احاديث، حفظ و تصنيف آنها داشت. علاوه بر تعليقاتش بر اصول كافى، كتاب من لا يحضره الفقيه و صحيفه سجاديه،[٢] كتابى دارد به نام جوامع الكلم يا جوامع الكلام كه احاديث كتب اربعه و غيرآنها را تا آخر «كتاب الحج»، در اين كتاب گردآورده است.[٣]

ملّامحمّدطاهر قمى (م ١٠٩٨ ق)

ملامحمّدطاهر قمى فرزند محمّدحسين نجفى، در اصل شيرازى بود؛ ولى پس از سفرهاى بسيار به عتبات، هنگامى كه دولت عثمانى در سال ١٠٤٨ ق، به عراق دست يافت، وى نيز با جماعتى به ايران آمد و در شهر قم اقامت گزيد، و

شيخ‌الاسلام و امام جمعه رسمى دولت صفويه در شهر قم شد. تا اين كه در سال ١٠٩٨ ق، در قم درگذشت و جنازه‌اش را در قبرستان شيخان، پشت مرقد زكريا ابن‌آدم به خاك سپردند.[٤] البته برخى نيز فوت او را در سال ١١٠٠ ق، مى‌دانند.[٥]

او شاعرى زبردست در شعر عربى و فارسى، و يكى از علماى بزرگ اخبارى بود كه معاصرانى همچون شيخ‌حرّ عاملى و ميرزا عبدالله اصفهانى، وى را به بزرگى ياد كرده‌اند.[٦] ملّامحمّدطاهر طرفدار اقامه نماز جمعه بود و با تاركان و علمايى كه آن‌

[١]. أمل الآمل، ج ٢، ص ٢٧٦، ش ٥١٢؛ بحارالأنوار، ج ١٠٧، ص ١٣٥- ١٣٧؛ الفيض القدسى، ص ١٧٣- ١٧٤؛ الإجازة الكبيرة، ص ٨١؛ نابغه فقه و حديث، ص ١٤٥.

[٢]. تراجم الرجال، ج ١، ص ٥٣٦.

[٣]. أمل الآمل، ج ٢، ص ٢٧٦؛ الذريعة، ج ٥، ص ٢٥٣- ٢٥٤، ش ١٢١٣.

[٤]. طبقات أعلام الشيعة، ج ٥، ص ٣٠٣؛ الإجازة الكبيرة، ص ٣٠؛ روضات الجنات، ج ٤، ص ١٤٦؛ خاتمة مستدرك الوسائل، ج ٢، ص ١٨٠؛ الفوائد الرضوية، ص ٥٤٨؛ ريحانة الأدب، ج ٤، ص ٤٩٠؛ أعيان الشيعة، ج ١٤، ص ٢٤٢.

[٥]. وقائع السنين والأعوام، ص ٥٤٦؛ تراجم الرجال، ج ٢، ص ٧٣١، ش ١٣٥٦؛ موسوعة طبقات الفقهاء، ج ١١، ص ٢٥٣.

[٦]. أمل الآمل، ج ٢، ص ٢٧٧؛ رياض العلماء، ج ٥، ص ١١١.