اخباريگرى، تاريخ و عقايد - بهشتى، ابراهيم - الصفحة ٢٤١ - پاسخ اصوليان
بداريد.[١] اين روايات نيز خود، دليل روشنى است بر اين كه ظواهر روايات نبوى حجّيت دارد.[٢]
رابعاً: اگر وجود ناسخ و منسوخ و يا محكم و متشابه، مانع از عملكردن به اخبار نبوى بشود، بايد مانع از عملكردن به ديگر روايات نيز بشود؛ زيرا چنان كه در بحث ظواهر قرآن گذشت، روايات ائمّه معصوم نيز هم داراى محكمات و متشابهات است،[٣] و هم داراى ناسخ و منسوخ.[٤] و چون شما به اخبار ائمه (عليهم السلام) عمل مىكنيد و اينها را مانع نمىبنيد، بايد به روايات نبوى هم عمل كنيد.[٥]
خامساً: همانطور كه وضّاعان و دروغپردازان، احاديثى را به نام رسول خدا (ص) جعل كردند، در زمان هر يك از ائمّه (عليهم السلام) نيز دروغپردازانى بودند كه احاديثى را به نام آن حضرات، جعل مىكردند.[٦] طبق استدلال اخباريان، نبايد ما بتوانيم احاديث جعلى را از غيرآن تميز دهيم و به آنها تمسّك كنيم؛ و حال آن كه مىتوانيم. اساساً اگر سخن آنان درست بود، هيچ مستمسكى براى يافتن احكام دين باقى نمىماند و اين با هدف كلى دين منافات دارد. نتيجه اين كه اگر احاديث نبوى (ص) به طريق موثّق به
ما برسد، هرچند از طريق اهلبيت نباشد، حجّيت دارد و استدلال به آنها در احكام نظرى مانعى ندارد.
[١]. الكافى، ج ١، ص ٦٩، ح ٢- ٣؛ إختيار معرفة الرجال، ص ٢٢٤، ش ٤٠١؛ وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٧٦- ٧٩،( صفات القاضى، باب ٩)، ح ١، ١١ و ١٤؛ بحارالأنوار، ج ٢، ص ٢٢٥.
[٢]. الحقّ المبين فى تصويب المجتهدين و تخطئة الأخباريّين، ص ٢٦.
[٣]. مانند روايتى از امام رضا( ع):« إنّ فى أخبارنا محكماً كمحكم القرآن ومتشابهاً كمتشابه القرآن ...»؛ عيون أخبار الرضا( ع)، ج ١، ص ٢٩٠، ح ٣٩؛ وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٨٢،( صفات القاضى، باب ٩)، ح ٢٢.
[٤]. چنانچه در رواياتى از امام صادق( ع) آمده:« إنّ الحديث يُنسخ كما يُنسخ القرآن»( الكافى، ج ١، ص ٦٤، ح ٢؛ وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٧٧، باب ٩، از ابواب صفات القاضى، ح ٤).
[٥]. الرسائل الاصولية، ص ١٦؛ فرائد الاصول، ج ١، ص ١٤٤.
[٦]. مانند: مغيرةبن سعيد، ابوالخطّاب و پيروانش، حارث شامى، عبدالله حارث و حمزةبن عمّار بربرى. تفصيل اين مطلب، در نقد قطعيت احاديث كتب و اصول حديثى گذشت. براى نمونه، ر. ك: إختيار معرفة الرجال، ص ٢٢٤، ش ٤٠١- ٤٠٣ و ص ٢٢٦، ش ٤٠٤ و ص ٢٩٠، ش ٥١١ و ص ٣٠٢، ش ٥٤٣ و ٥٤٤ و ص ٣٠٥، ش ٥٤٩.