اخباريگرى، تاريخ و عقايد - بهشتى، ابراهيم - الصفحة ٥١٥ - اعتراض اخباريان به تقسيم متأخران

حديث، مخالف مشهور متأخّران است. ولى حال رجال سند را طبق طريقه مشهور متأخّران تعرّض مى‌كنيم.[١]

سادساً: روش شيخ‌طوسى، شيخ‌مفيد، سيّدمرتضى، كلينى و نظاير اينها تا عصر علّامه، روش و اصطلاح قدما در صحيح و ضعيف بوده‌[٢] و بر همين منوال صحيح در نزد قدماى رجال است كه جماعتى از آنان به صحّت احاديث بعضى از راويان غيراماميه مانند على‌بن محمّدبن رباح و غيراو حكم كرده‌اند[٣] و اين اصطلاح، مخالف روش اين بزرگان است؛ بلكه مخالف روش خود آنان است.

خود اصحاب اصطلاح جديد هم خيلى كم از كلام متقدّمان خارج مى‌شوند، و آنان تحت يك پوششى به اخبار ضعيفِ به اصطلاح متأخّران عمل مى‌كنند، مانند مراسيل ابن‌ابى‌عمير و مثل او از كسانى بر تصحيح روايات آنان، اجماع شده و جز از ثقه ارسال نمى‌كنند، يا مرسلات صدوق در كتاب من لا يحضره الفقيه، يا اين كه مى‌گويند شهرت، جبران سند ضعيف را مى‌كند.[٤]

محقّق كركى- كه از اصحاب اصطلاح جديد است- مى‌گويد: اصحاب ما به مراسيلى كه بدانند ارسال‌كننده ارسال نمى‌كند مگر از ثقات، عمل مى‌كنند، مانند: ابن‌ابى‌عمير، ابوبصير، ابن‌بزيع، زرارةبن اعين و ابونصر بزنطى و امثال اينها كه علماى اصحاب به آنان تصريح كرده باشند، و ما به مراسيل علّامه‌حلّى (م ٧٢٦ ق) و فرزندش فخر المحقّقين (م ٧٧١ ق) و فاضل مقداد (م ٨٢٦ ق) و احمدبن فهد حلّى (م ٨٤١ ق) صاحب عدة الدّاعى، عمل مى‌كنيم.[٥]

[١]. ملاذ الأخيار، ج ١، ص ٢١.

[٢]. الفوائد المدنية، ص ٤٩؛ الدرر النجفية، ج ٣، ص ٢٩٦؛ هداية الأبرار، ص ٨٥.

[٣]. الفوائد المدنية، ص ٥٤؛ روضة المتّقين، ج ١، ص ١٩؛ ملاذ الأخيار، ج ١، ص ٢٤؛ وسائل الشيعة، ج ٢٠، ص ٦٦؛ مشرق الشمسين، ص ٣٠.

[٤]. الدرر النجفية، ج ٣، ص ٢٩٦- ٢٩٧.

[٥]. طريق استنباط الأحكام، ص ١٠- ١٢.