اخباريگرى، تاريخ و عقايد - بهشتى، ابراهيم - الصفحة ٤١٩ - ٥ اخبار

تمام چيزها مباح است تا زمانى كه امر و نهى بر شما وارد نشده است، و هر چيزى كه در آن حلال و حرام وجود دارد، آن چيز براى تو هميشه حلال است تا زمانى كه علم به حرام آن پيدا نكردى كه در اين صورت، آن را ترك مى‌كنى.

دو. حديث رفع قلم: به سند صحيح از پيامبر (ص) روايت شده است:

رُفع عن امتى ... ما لا يعلمون.[١]

از امّت من نُه‌چيز برداشته شده و از جمله آنها، چيزى كه نمى‌دانيد است.

در جايى كه نصّ و دليلى به ما نرسيده (مانند استفاده از دخانيات)، از مصاديق ما لا يعلمون است و ارتكاب آن مؤاخذه ندارد.[٢] سيّدنعمة الله جزايرى مى‌گويد:

ظاهر اين حديث، اين است كه عذر جاهل پذيرفته است، مگر در مواردى مثل اصول دين كه دليل داريم جاهل معذور نيست و همچنين بسيارى از موارد ديگر كه نصّ و دليل وارد شده و جاهل در آن موارد، مجازات مى‌شود؛ ولى بيشتر اصحاب، قانونى وضع كرده‌اند كه جاهل معذور نيست، مگر در موارد خاصّه؛ ليكن بيشتر اخبار، دلالت بر قول اوّل مى‌كند و اقوى، قول اوّل است.[٣]

سه. حديث حُجب: امام صادق (ع) مى‌فرمايند:

ما حجب‌الله علمه على العباد فهو موضوع عنهم.[٤]

آنچه خداوند در پس پرده نگاه داشته و براى بندگانش بيان نكرده، از آنان برداشته شده و مجازات ندارد.

چهار. حديث سعه: از پيامبر گرامى اسلام رسيده است:

الناس فى سعة ما لم يعلموا.[٥]

[١]. الكافى، ج ٢، ص ٤٦٣، ح ٢؛ الخصال، ص ٤١٧( باب التسعة)، ح ٩؛ كتاب من لا يحضره الفقيه، ج ١، ص ٣٦، ح ١٣٢؛ التوحيد، ص ٣٥٣، ح ٢٤؛ وسائل الشيعة، ج ١١، ص ٢٩٥( جهاد النفس و ما يناسبه، باب ٥٦)، ح ١.

[٢]. الوافية، ص ١٨٠؛ فوائد الاصول، ج ٢، ص ٢٨.

[٣]. نور البراهين، ج ٢، ص ٢٧٦.

[٤]. الكافى، ج ١، ص ١٦٤، ح ٣؛ التوحيد، ص ٤١٣، ح ٩؛ وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ١١٩( صفات القاضى، باب ١٢)، ح ٢٨.

[٥]. عوالى اللئالى، ج ١، ص ٤٢٤، ح ١٠٩؛ مستدرك الوسائل، ج ١٨، ص ٢٠، ح ٢١٨٨٦.