روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦ - ترجمه

برخيزند و استغفار كنند و عذر خواهند و توبه كنند،من براى ايشان شفاعت كنم.

برنخاستند [١]تا رسول-عليه السّلام-هر دوازده [٢]را به نام و نسب [٣]برخواند و رسوا كرد، آنگه گفتند:يا رسول‌اللّٰه!براى ما استغفار كن،خداى تعالى آيت فرستاد كه:اگر اوّل كه آن كردى [٤]بيامده بودى [٥]و توبه كرده [٦]،من بيامرزيدمى شما را.اكنون پس از اين شما را بر من جاهى [٧]نيست،و بر رسول من جاى نيست.رسول-عليه السّلام- بفرمود تا ايشان را از مسجد بيرون كرد [٨]و دگر ايشان را پيش خود رها نكرد [٩].و در آيت دليل است بر بطلان مذهب مجبّره ازآنجا كه خداى تعالى گفت به«لام» غرض كه:غرض من در بعثت رسولان [١٠]است [١١]تا همۀ خلايق طاعت او دارند،نه آن‌كه بعضى طاعت [١٢]دارند و بعضى عاصى شوند.و مذهب مجبّره آن است كه:خداى تعالى از مطيعان طاعت مى‌خواهد و از عاصيان معصيت،بل مطيعان به خواست او طاعت مى‌دارند و عاصيان به ارادت او عصيان مى‌كنند براى آن‌كه به نزديك ايشان ارادت موجب،مراد باشد.

و در خبر مى‌آيد [١٣]از اميرالمؤمنين -عليه السّلام-كه او گفت:چون رسول را- عليه السّلام-دفن كرديم و سه روز بر آمد،اعرابى بيامد و به سر گور رسول آمد و به [١٤]سر گور درافتاد و مى‌گريست و از آن خاك تربت رسول بر سر مى‌ريخت و مى‌گفت:

يا رسول‌اللّٰه!آنچه گفتى بشنيدم و بگرويدم،و آنچه از خدايها گرفتى ما از تو به واجب‌ها نگرفتيم [١٥]و از جملۀ آنچه خداى بر تو انزله كرد اين بود كه: وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جٰاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّٰهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللّٰهَ تَوّٰاباً رَحِيماً.