قوله: لَيْسَ بِأَمٰانِيِّكُمْ وَ لاٰ أَمٰانِيِّ أَهْلِ الْكِتٰابِ -الآية،ضحّاك و قتاده گفتند سبب نزول آيت آن بود كه:جهودان با مسلمانان مخاصمت كردند و گفتند:ما از شما بهتريم كه دين ما قديم‌تر از دين شماست،و پيغمبر ما پيش از پيغامبر شماست، و كتاب ما پيش از كتاب شماست.مسلمانان گفتند:ما از شما بهتريم كه پيغامبر ما بهترين پيغامبران است،و خاتم انبياست،و شرع ما ناسخ شرايع است،[٣٤٤-ر]و كتاب ما ناسخ كتابهاست.خداى تعالى اين آيت فرستاد.

مجاهد گفت سبب نزول آيت آن بود كه مشركان گفتند كه:بعث و نشور و حساب و كتاب و ثواب و عقاب نخواهد بودن،و ما را بر اعمال ما جزاى نخواهد بودن،و جهودان گفتند: لَنْ تَمَسَّنَا النّٰارُ إِلاّٰ أَيّٰاماً مَعْدُودَةً ،دوزخ به ما نرسد الّا روزكى چند،خداى تعالى اين آيت فرستاد و بازنمود كه:اين كار نه به آرزوى شماست و نه به آرزوى اهل كتاب،و بر اين قول خطاب با مشركان و كافران باشد، و بر قول اوّل خطاب با مسلمانان،و اين قول اولى‌تر است براى آن‌كه مورد آيت مورد تهديد و وعيد و ملامت است،و اين به كافران لايق‌تر بود.و آياتى كه پيش از اين رفته است،همه تهديد و وعيد كافران است.اين آيت اولى‌تر آن بود كه منسوق بود بر او.و اسم«ليس»محذوف است،و تقدير آن است كه:ليس الأمر بامانيكم،و جار و مجرور در جاى خبر«ليس»است،و محلّ او نصب است،أى ليس الأمر واقعا كائنا بأمانيّكم و لا أمانىّ أهل الكتاب.و أمانيّ جمع«امنيّة»باشد،و امنيّة آرزو و تمنّا باشد و لكن چگونه باشد! مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ ،هركه بدى بكند و گناهى پاداشتش كنند.

در خبر است از ابو صالح از عبد اللّٰه عبّاس كه او گفت:چون اين آيت آمد، مسلمانان پيش رسول آمدند،گفتند:يا رسول‌اللّٰه!كارى عظيم است اين،و كيست آن‌كه گناه نكند،و هركه گناه كند او را جزا خواهند دادن،و جز تو كه [١]گناه نكند كس نيست اين جا.رسول-عليه السّلام-گفت:بعضى جزا آن است كه در دنيا باشد كه بنده را به يك حسنه ده وعده دادند و به يك سيّئه يكى،چون يك حسنه بكند و

[١] .مر:كه هست كه.