روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٤ - نظم

فليتق اللّه؛ هركه خواهد [١]كه كريم‌ترين مردمان باشد گو از خدا بترس،و نيز گفت -عليه السلام:

كرم الرجل دينه[و مروته تقواه و اصله عقله و حسبه خلقه] [٢]؛كرم مرد دين اوست[١٨-ر][و مروّت] [٣]و پرهيزگارى او[و] [٤]اصل او عقل او و حسب او خوى نيكوى او.عبد اللّه عبّاس گفت:كرم دنيا توانگرى است،و كرم آخرت پرهيزگارى. إِنَّ اللّٰهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ ؛و خداى تعالى دانا و با خبر است.

عبد اللّه عمر [٥]گفت:رسول را ديدم بر ناقۀ قصواء نشسته روز فتح مكّه استلام اركان مى‌كرد به چوبى كه در دست داشت بر شبه عصايى،و مسجد الحرام چنان كه [٦]هيچ جاى نبود آنجا كه شترى [٧]بخسپد،آنگه برون [٨]آمد و مردم با او برون [٩]آمدند،خطبه كرد و حمد و ثناى خداى [١٠]كرد،آنگه گفت:اى[مردمان حميّت جاهليّت از شما ببردند و تفكّه [١١]و مزاح [١٢]او و فخر كردن به پدران.

انّما النّاس رجلان [١٣]]؛ مردمان دو مردند:يكى برّ و تقى و كريم بر خداى تعالى،و يكى فاجر شقى خوار بر خداى تعالى.آنگه اين آيت بخواند [١٤]و گفت:

أقول قولي هذا و استغفر اللّه لي و لكم، و يحيى بن ابي كثير روايت كرد كه رسول-عليه السلام-گفت:

انّ اللّه تعالى لا ينظر الى صوركم و لا الى اموالكم و لكن ينظر الى قلوبكم و اعمالكم و انّما انتم بنو آدم فاكرمكم على اللّه أتقاكم؛ خداى تعالى به صورتهاى شما ننگرد و نه به مالهاى شما،و لكن به دلهاى شما بنگرد و عملهاى شما