روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٣٨ - ترجمه
المنون؛ما انتظار كنيم [١]تا حادثۀ مرگ به او [٢]رسد.گفتند:كاهن آن باشد كه گويد مرا«تابعه»هست [٣]از جنّ كه مرا خبر دهد از احوال غيوب بىوحى،و گاهگاه سخنهاى غيب گويد و دعوى وحى نكند،بل گويد:مرا [٤]اين علم حاصل است از اختصاصى كه مرا هست.و بعضى از طالع و نجوم گويند [٥]،و گويند:كسهاى چنين را [٦]سهم الغيب در طالع است [٧].بعضى دگر گفتند:اين محمّد شاعرى [٨]است و كار شاعرى [٩]و رونق شعر او چندان باشد [١٠]تا او زنده باشد [١١]،ما صبر كنيم تا او نيز بميرد چنان كه شاعران ديگر [١٢]از طرفه و زهير و نابغه و جز ايشان.
دگر آنكه او را پدرش در جوانى بمرد [١٣]باشد كه كار او هم چنين بود.و«منون» هم مرگ باشد و هم روزگار،و بگفتيم كه:اشتقاق اين لفظ از«منّ»است،و منّ قطع باشد،يعنى مردم را از دنيا ببرند [١٤]،و منه قوله [١٥]:اجر غير ممنون [١٦]،و منّت ازآنجاست كه [١٧]رونق و بهاء نعمت ببرد.أخفش گفت:براى آنكه قوّت آدمى و منّت او ببرد،و أنشد ابن عبّاس:
تربّص بها [١٨]ريب المنون لعلّها
تطلّق يوما أو يموت حليلها
«به»،أى بالرّجل و يروى:تربّص بها،أى حوادث الدهر من طلاق او موت الحليل و هو زوجها.
[١] .آد،گا:ما منتظر باشيم؛كا:ما انتظار مىكشيم.
[٢] .گا:بدو.
[٣] .آد،گا:تابعى است.
[٤] .آج و ديگر نسخه بدلها+از.
[٥] .كا،گا:گويد.
[٦] .آد،گا:اين چنين كسان را.
[٧] .آد،كا،گا:باشد.
[٨] .آج:شاعر.
[٩] .آج،آد،كا،گا:شاعر.
[١١] [١٠] .آد،گا:بود.
[١٢] .آج:ديگران.
[١٣] .آد،گا:مرده؛كا:بمرده.
[١٤] .آد:ببرد.
[١٥] .آج،كا+تعالى.
[١٦] .سورۀ تين(٩٥)آيۀ ٦.
[١٧] .آد،كا،گا+گويند.
[١٨] .اساس:به؛با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.