روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢٥
عبد اللّه عبّاس گفت:يعنى مؤمنانى كه از شرك مطهّر باشند و از گناهان محفوظ باشند.عكرمه گفت:مراد حاملان تورات و انجيلاند.قتاده گفت:
يعنى به نزديك خداى دست جز پاكيزگان [١]به او نرسد،امّا در دنيا مؤمن و كافر و منافق همه دست به او كشند.كلبي گفت:مراد سفرهاند كه خداى تعالى گفت: بِأَيْدِي سَفَرَةٍ، كِرٰامٍ بَرَرَةٍ [٢].محمّد بن فضل گفت:اين قرآن نخوانند الّا موحّدان،و عبد اللّه عبّاس نهى كردى ازآنكه تمكين كنند جهودان و ترسايان را از خواندن قرآن.
فرّاء گفت:معنى آن است كه طعم و نفع او نيابد [٣]الّا آنكه ايمان آرد با او.
حسين بن فضل گفت كه:تفسير و تأويل آن ندانند الّا آنان كه خداى تعالى ايشان را پاك [٤]بكرده باشد از كفر و نفاق.أبو بكر وراق گفت كه:تفسير و تأويل آن ندانند الّا آنان،كه خداى تعالى توفيق ندهد عمل كردن بر او الّا پاكان را از گناه.
ابو العباس بن عطا گفت:حقايق قرآن ندانند الّا آنان كه اسرار ايشان به انوار عصمت پاك كرده باشند از أقذار معصيت،و آن صفت معصومان است.
جنيد گفت:آنانند كه سرّ خود پاك كردند عمّا سوى اللّه.
بعضى ديگر گفتند كه:معنى آن است كه نبايد كه دست به آن يازند و او را نبسايند [٥]الّا آنان كه پاكيزه باشند از جنابت و حيض و احداث،و ظاهر لفظ خبر است و مراد نهى كقوله: وَ الْمُطَلَّقٰاتُ يَتَرَبَّصْنَ [٦].ظاهر اين خبر است و مراد نهى [٧]،و
قوله:-عليه السلام- لن [٨]يلدغ المؤمن في [٩]حجر مرتين ،ظاهر خبر است و مراد نهى،چه [١٠]اگر معنى خبر بودى دروغ بودى،و مراد مسّ
[١] .آد،گا:به نزديك خداى پاك جز دست پاكان.
[٢] .سورۀ عبس(٨٠)آيۀ ١٥ و ١٦.
[٣] .اساس:نيايد،با توجه به كا تصحيح شد.
[٤] .آد،گا+و مطهّر.
[٥] .گا:بسانيد.احتمالا«بپانيد؟».
[٦] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٢٢٨،آد،گا+كه.
[٧] .آد،كا،گا.
[٨] .آد،كا:لا.
[٩] .آد،كا،گا:من.
[١٠] .آد،گا:كه.