عبد اللّه عبّاس و قتاده گفتند:قسمة جائرة؛قسمتى است بظلم.مجاهد و مقاتل گفتند:قسمة عوجاء [١]قسمتى است كژ.حسن گفت:غير معتدلة [٢][٧٧-پ]؛ جز [٣]عدل.ابن سيرين گفت:غير مستوية؛ناراست.ضحّاك گفت:ناقصة، سفيان گفت:منقوصة،و معنى [٤]متقارب است.قوّاس[و] [٥]بزّي روايت كرد[ند] [٦]از ابن كثير«ضيرى»بالهمز،و باقى قرّاء نامهموز [٧].كسائي گفت:ضاز يضيز ضيزا،و ضاز يضوز،ضوزا،و ضأز [٨]يضأز ضأزا [٩]اذا ظلم [١٠]و نقص،قال [١١]:

ضازت بنو اسد بحكمهم اذ يجعلون الرأس كالذنب
و قال الآخر انشده الاخفش:

فان تنأ عنّا [١٢]ننتقصك و ان تغب فسهمك مضئوز و انفك راغم
و وزن«ضيزى»فعلى است به ضم«فا»الّا آن است كه مكسور است [١٣]براى آن‌كه در كلام عرب فعلى بكسر در صفات نيامده فعلى آمده،نحو:حبلى و انثى و بشرى و عسرى [١٤]و نيز فعلى آمده،چون:غضبى و سكرى و عطشى،و فعلى به كسر«فاء»در اسماء آمده،نحو:فرى و ذكريى [١٥]،مؤرّج گفت:نخواست كه«ضاد»را مضموم كنند،چه اگر چنين كردندى با«واو»شدى و كلمه من ذوات الياء است،«ضاد»را مكسور بكردند چنان كه گفتند:بيض،و الاصل:

[١] .كا:عوج.

[٢] .آج:معتدل؛كا،گا:معدله.

[٣] .آد،كا،گا+به.

[٤] .آد،كا،گا:و معانى.

[٦] [٥] .اساس:ندارد،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.

[٧] .آد،گا:بى‌همز؛كا:به غعر همزه.

[٨] .كا:ضاءز.

[٩] .كا:يضاء ضيئزا.

[١٠] .اساس،آج:اظلم؛كا:أى اظلم،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.

[١١] .آد،كا،گا+الشّاعر.

[١٢] .آد:تنازعنا.

[١٣] .آد،گا:كردند؛كا:نكردند.

[١٤] .آد،گا:پسرى و انثى عسرى؛كا:يسرى و عسرى.

[١٥] .آد،گا:ذكرى و ذفرى.