روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٤٣ - ترجمه
كفر[و] [١]جحود مىخواهند،تا با خداى و رسول كيدى كنند،خداى تعالى كيد به سر ايشان آرد به عذاب دنيا و آخرت.
أَمْ لَهُمْ إِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ ،يا ايشان را خدايى [٢]است جز خداى تعالى كه او مستحقّ عبادت است به نعمتى كه كرد با ايشان اين دعوى نتواند [٣]كردن.آنگه تنزيه كرد خود را گفت:سبحان اللّه عمّا يشركون؛منزّه است خداى تعالى ازآنكه با او انباز گيرند.
وَ إِنْ يَرَوْا كِسْفاً مِنَ السَّمٰاءِ سٰاقِطاً -الآية،اين جواب آن است كه گفتند:
أَوْ تُسْقِطَ السَّمٰاءَ كَمٰا زَعَمْتَ عَلَيْنٰا كِسَفاً [٤] ،و«كسف» [٥]پارۀ ابر باشد.گفت ايشان به تهكّم و تعنّت تو را[٦٢-پ]گفتند پارههاى آسمان بر ما فرود افگن [٦]اگر چنان باشد كه ما آسمان [٧]پاره كنيم و پارهاى از آن برايشان فرود افگنيم [٨]،ايشان به جحود گويند:اين نه پارۀ آسمان است اين ابر است بر هم نشسته [٩].گفتند:«كسف» واحد است براى اين گفت ساقطا،و گفتند:جمع است كسدره [١٠]و سدر.و «ساقطا»گفت ساقطه نگفت،براى آنكه حمل بر لفظ كرد و لفظ مذكّر است.
اين آيات كه خداى تعالى گفت و اين سخنها كه در عقب«ام»آمد در اين آيات، بهرى بر حقيقت و بهرى به تهكّم،همه بلاغ [١١]حجّت است و الزام بيّنت بر بتپرستان و منكران قرآن از انواع كافران و مشركان.
آنگه گفت: فَذَرْهُمْ ،رها كنى [١٢]اى محمّد اينان را.صورت امر است و معنى تهديد. حَتّٰى يُلاٰقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي فِيهِ يُصْعَقُونَ ؛تا برسند به روزشان آن روزشان
[١] .اساس:ندارد،از آج افزوده شد.
[٢] .آد،گا:معبود.
[٣] .آد،كا،گا:نتوانند.
[٤] .سورۀ اسراء(١٧)آيۀ ٩٢.
[٥] .آد،كا،گا:كسفه.
[٦] .آج،آد،كا،گا:فروافكن.
[٧] .آد،كا،گا+را.
[٨] .آج،آد:فروافگنيم.
[٩] .آد،گا+است.
[١٠] .آد،گا:همچو سدره.
[١١] .آد،كا،گا:ابلاغ.
[١٢] .آج،كا:رها كن؛آد،گا:رها كن ايشان را.