روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١٦ - ترجمه

ليوحّدون؛الّا تا مرا يكى گويند.و آيت دليل است بر بطلان قول مجبّره براى آن‌كه به اتّفاق آيت محكم است و محمول است بر ظاهر خود و مطابق ادلّۀ عقل است.و اگر غرض او كفر و معصيت بودى نگفتى ايشان را براى عبادت آفريديم.

مٰا أُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ ،گفت از ايشان روزى نمى‌خواهم و نمى‌خواهم تا مرا طعام دهند. إِنَّ اللّٰهَ هُوَ الرَّزّٰاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ [٥٢-پ]خداى تعالى روزى‌دهنده است و خداوند قدرت و قوّت است.و«متين»هم قوى باشد و مرجع هر دو با قادرى [١]است و عامۀ قرّا«متين»خواندند [٢]برفع على انّه صفة اللّه تعالى و در شاذّ يحيى بن اعمش به جرّ خواند [٣]على انّه صفة للقوّة.و براى آن«متينة» نگفت كه رد كرد با معنى،اراد به الامر المتين.و وجوه بسيار گفته‌ايم في قوله: إِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ ،و فى قوله: فَمَنْ جٰاءَهُ مَوْعِظَةٌ، اى وعظ.

فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ،گفت آن [٤]را كه ظلم كردند ايشان را بود نصيب مانند نصيب اصحابش [٥].و اصل ذنوب دلو بزرگ باشد،قال الرّاجز:

لنا ذنوب و لكم ذنوب فان ابيتم فلنا القليب
آنگه در حظّ و نصيب استعمال كنند كقول علقمة بن عبيده:

و في كلّ قوم قد خبطت بنعمة فحقّ لشأس من نداك ذنوب.

و قال آخر:

لعمرك و المنايا طارقات لكلّ بنى اب منهم [٦]ذنوب