فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٣٤
با تمام اين تفاصيل، برخى از فقها همچون: ابن ادريس، محقق و علامه حلّى، وجوب به پايان بردن اعتكاف مستحب را حتى در روز سوم، انكار كردهاند. (٢٤)
٧. اتمام حج و عمره
بر حاجى و عمره گزار واجب است كه به محض شروع حج و عمره ـ اعم از واجب يا مستحب ـ آنها را به پايان برسانند، حتى اگر كسى حج يا عمره خود را باطل كند، باز اتمام آنها واجب است؛ چرا كه خداوند مىفرمايد: {وَأتمّوا الحجَّ و العُمرَةَ للّهِ } . (٢٥)
شيخ طوسى در اين باره مىگويد :
كسى كه حجش را فاسد كرده، واجب است آن را تمام كند و همه اعمال آن را به جا آورد. نظر همه علما جز داود همين است. دليل ما بر وجوبِ اتمام، علاوه بر اجماع شيعه، بلكه علماى اسلام، كلام خداوند است كه مىفرمايد: {وَأتمّوا الحجَّ و العُمرَةَ للّهِ } . اتمام در آيه، شامل هر دو قسم صحيح و فاسد حج مىشود. (٢٦)
علامه حلّى نيز مىگويد:
حج مستحب نيز بعد از شروع واجب مىشود و به پايان بردن آن واجب است، حتى به پايان رساندن حج فاسد، واجب است، چه رسد به حج مستحب؛ زيرا خداوند فرموده است: {وَأتمّوا الحجَّ و العُمرَةَ للّهِ } . (٢٧)
همو در جاى ديگر مىگويد :
(٢٤) كتاب السرائر، ج١، ص٤٢٢ ؛ المعتبر في شرح المختصر، ج٢، ص٧٣٧ ؛ مختلف الشيعه، ج٢، ص٤٤٥.
(٢٥) سوره بقره، آيه ١٩٦.
(٢٦) الخلاف، ج٢، ص ٣٦٥، م٢٠٢.
(٢٧) منتهى المطلب، ج٢، ص ٨٤٠، چاپ سنگى.