برخى از ارحام نسبت به برخى ديگر در ارث بردن اولويت دارند؛ زيرا هر كس كه از نظر خويشاوندى نزديك‌تر به ميت باشد، در ارث بردن اولويت دارد. امام باقر(ع) سپس فرمود: چه كسانى به ميت نزديك‌ترند؟ مادرش يا برادرش؟ آيا مادر نسبت به برادران و خواهران، به ميت نزديك‌تر نيست؟

از زيد بن ثابت روايت شده: «يكى از قوانين جاهليت اين بود كه تنها مردان ارث مى‌بردند، نه زنان» (٢٢)

اشكال و پاسخ

اگر آيه دلالت بر مشاركت مردان و زنان در ميراث دارد، پس همان گونه كه محروميت زنان از ارث مخالف با آيه است، محروميت مردان نيز مخالف با آيه است؛ در حالى كه در قول به عدم تعصيب، موردى وجود دارد كه موجب محروميت مردان از ارث مى‌شود و آن صورتى است كه متوفّا يك دختر، يك عمو يا پسر عمو داشته باشد. در اين صورت، مطابق فتواى اماميه تمامى تركه به دختر مى‌رسد و براى عمو يا پسر عمو سهمى در نظر نمى‌گيرند. نتيجه اين فتوا، محروميت مردان از ارث است، بر عكس قول به تعصيب. بنابراين هر دو ديدگاه در محروم كردن يك گروه از ارث و مخالفت با قرآن كه هر دو گروه را در ارث بردن شريك مى‌داند، مشترك اند.

پاسخ: محروميت مردان در مثال مزبور، به اين سبب مساوى نبودن آنان در نزديكى به متوفّا است نه به سبب مرد بودن آنها، مگر نه اين كه فرزند فرزند، چه زن باشد و چه مرد، با وجود فرزند، ارث نمى‌برد؛ زيرا اين دو در درجه و نزديكى به

(٢١) همان، ح١١.
(٢٢) همان، ح١٢.