نظام حقوق زن در اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٥
یا تمام حقوق و وظائف را بخوبی و شایستگی انجام دهد ( امساک بمعروف - نگهداری به شایستگی ) و یا علقه زوجیت را قطع و زن را رها نماید ( تسریح باحسان - رها کردن به نیکی ) . شق سوم یعنی اینکه زن را طلاق ندهد و بخوبی و شایستگی هم از او نگهداری نکند ، از نظر اسلام وجود ندارد . جمله " « و لا تمسکوهن ضرارا لتعتدوا غ" همان شق سوم را نفی میکند. و بعید نیست که جمله فوق مفهوم اعمی داشته باشد ، هم شامل مواردی بشود که زوج عمدا و تقصیرا زندگی را بر زن سخت و زیان آور میکند ، و هم شامل مواردی بشود که هر چند زوج تقصیر و عمدی ندارد ولی بهر حال نگهداری زن جز زیان و ضرر برای زن چیزی نیست . این آیات هر چند در مورد عده و رجوع و عدم رجوع مرد وارد شده و تکلیف مرد را روشن میکند که رجوع او باید بر پایه اساسی باشد ، به خاطر این باشد که بخواهد از زن بشایستگی نگهداری کند ، نه بخاطر اینکه بخواهد زن بیچاره را اذیت کند ، اما اختصاص باین مورد ندارد ، یک اصل کلی است و حقوق زوجیت را در همه وقت و همه حال بیان میکند . یعنی زوج بطور کلی در زندگی باید یکی از دو راه گذشته را انتخاب کند و راه سومی برایش وجود ندارد . بعضی از فقها از همین جا دچار لغزش شده خیال کردهاند این آیات مخصوص مردانی است که میخواهند در عده رجوع کنند . خیر ، این آیات تکلیف همه مردان را در هر حال در برابر همسرشان روشن میکند . دلیل ما بر این مطلب ، گذشته از سیاق آیات اینست که ائمه اطهار باین آیات در غیر مورد عده نیز استدلال و استشهاد کردهاند . مثل اینکه امام باقر ( ع ) فرمود : ایلا کننده