بستگی دارد و بهترین وضع آن هنگام اوج گرفتن نشاط زندگی است . این نمو ناگهانی موی توأم با خشونت صدا جزء صفات ثانوی جنسی است که بهنگام‌ بلوغ عارض پسر میشود . اما طبیعت در این سن بدختران ، نرمش اطراف و حرکات میبخشد که دیدگانرا خیره می‌سازد و کفل آنانرا پهن‌تر می‌کند تا امر مادری آسانتر شود و سینه‌شانرا برای شیر دادن به کودک پر و برجسته میسازد . علت ظهور این صفات ثانوی چیست ؟ کسی نمیداند ولی نظریه پروفسور ستارلینگ در این میان طرفدارانی پیدا کرده است . بموجب این نظریه‌ سلولهای تناسلی بهنگام بلوغ نه تنها تخم و نطفه تولید می‌کنند بلکه همچنین‌ نوعی هرمون نیز میسازند که داخل خون میشود و مایه تغییرات جسمی و روحی‌ میگردد ، در این سن نه تنها جسم از نیروهای تازه بهره‌مند میگردد ، روح و خوی نیز به هزاران نوع متأثر می‌گردد ، رومن رولاند می‌گوید : " در طی‌ سالهای زندگی زمانی فرا میرسد که تغییرات جسمانی آهسته‌ای در وجود یک‌ مرد صورت میگیرد و در وجود زن آنچه گفتیم مهمترین همه این تغییرات است‌ . . . دلیری و توانائی دلهای نرم را به تپش می‌آورد و نرمی و لطافت میل‌ و هوس زورمندان را بر می‌انگیزد . . . " . دموسه می‌گوید : " تمام مردان‌ دروغزن و مکار و گزافه گو و دو رو و ستیزه جو هستند و همه زنان خود پسند و ظاهرساز و خیانتکار . ولی در جهان فقط یک چیز مقدس و عالی وجود دارد و آن آمیزش این دو موجود ناقص است . . . . " " آداب جفتجوئی در بزرگسالان عبارت است از حمله برای تصرف در مردان‌ ، و عقب نشینی برای دلبری و فریبندگی در زنان ( البته در بعضی جاها استثناهائی دیده میشود ) . چون مرد