زن و مرد در انسانیت " برابرند " ولی دو گونه انسانند ، با دو گونه‌ خصلتها و دو گونه روانشناسی . و این اختلاف ناشی از عوامل جغرافیائی و یا تاریخی و اجتماعی نیست ، بلکه طرح آن در متن آفرینش ریخته شده . طبیعت‌ از این دو گونگیها هدف داشته است و هر گونه عملی بر ضد طبیعت و فطرت‌ عوارض نامطلوبی به بار می‌آورد . ما همانطور که آزادی و برابری انسانها و از آن جمله زن و مرد را از طبیعت الهام گرفته‌ایم ، درس ، " یک گونگی‌ " یا " دو گونگی " حقوق زن و مرد را و همچنین اینکه اجتماع خانوادگی ، یک اجتماع لا اقل نیمه طبیعی است یا نه باید از طبیعت الهام بگیریم . این مسأله لا اقل قابل طرح هست که آیا دو جنسی شدن حیوانات و از آن جمله‌ انسان یک امر تصادفی و اتفاقی است یا جزء طرح خلقت است ؟ و آیا تفاوت دو جنس صرفا یک تفاوت سطحی ساده عضوی است و یا به قول آلکسیس‌ کارل در هر سلول از سلولهای انسان شناسی از جنسیت او هست ؟ آیا در منطق‌ و زبان فطرت هر یک از زن و مرد رسالتی مخصوص به خود دارند ، یا نه ؟ آیا حقوق یک جنسی است یا دو جنسی ؟ آیا اخلاق و تربیت دو جنسی است یا یک جنسی ؟ مجازاتها چه طور ؟ و همچنین مسؤولیتها و رسالتها . در این نهضت به این نکته توجه نشد که مسائل دیگری هم غیر از تساوی و آزادی هست . تساوی و آزادی شرط لازم‌اند نه شرط کافی . تساوی حقوق یک‌ مطلب است و تشابه حقوق مطلب دیگر ، برابری حقوق زن و مرد از نظر ارزشهای مادی و معنوی یک چیز است‌و همانندی و همشکلی و همسانی چیز دیگر . در این نهضت عمدا یا سهوا " تساوی " به جای " تشابه " به کار رفت‌ و " برابری " با " همانندی " یکی شمرده شد ، " کیفیت " تحت‌ الشعاع " کمیت " قرار گرفت . " انسان " بودن زن موجب فراموشی " زن " بودن وی گردید . حقیقت اینست که این بی توجهی را نمی‌توان تنها به حساب یک غفلت‌ فلسفی ناشی از شتابزدگی گذاشت . عوامل دیگری نیز در کار بود که می‌خواست‌ از عنوان " آزادی " و