اکنون ببینیم در مسأله طلاق چه باید کرد . اگر مردی سر ناسازگاری دارد ، حقوق و وظائفی را که اسلام بر عهده او گذاشته است که بعضی مالی است ( نفقات ) و بعضی اخلاقی است ( حسن معاشرت ) و بعضی مربوط بامر جنسی است‌ ( حق همخوابگی و آمیزش ) انجام نمی‌دهد ، خواه هیچ یک از این حقوق و وظائف را ادا نکند یا بعضی از آنها را ، در عین حال حاضر هم نیست زن را طلاق دهد ، در اینجا چه باید کرد ؟ آیا اصل لازم و مورد اهمیتی از نظر اسلام‌ وجود دارد که اسلام بحاکم یا قاضی شرعی اجازه مداخله بدهد همانطوریکه در مورد اموال چنین اجازه‌ای میدهد یا چنین اصلی وجود ندارد ؟

نظر آیت الله حلی

من در اینجا رشته سخن را بدست یکی از فقهاء طراز اول عصر حاضر ، آیت‌ الله حلی مقیم نجف اشرف میدهم . معظم له در رساله‌ای بنام " حقوق‌ الزوجیه " درباره این مطلب نظر داده‌اند . خلاصه نظریه ایشان در آنچه مربوط بحقوق زن و امتناع مرد است این است : ازدواج پیمان مقدسی است ، در عین حال نوعی شرکت میان دو انسان است و یک سلسله تعهدات برای طرفین بوجود می‌آورد ، تنها با انجام آن تعهدات‌ است که سعادت طرفین تأمین میگردد . بعلاوه سعادت اجتماع نیز بستگی دارد به سعادت آنها و انجام یافتن تعهدات آنها در برابر یکدیگر . حقوق عمده زوجه عبارت است از نفقه و کسوه ، حق هم -