عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٩
مسلمانان بيندازد. ابوسفيان در اين راه تلاش زيادى كرد بطورى كه بسيارى از مسلمانها به جنگ بىميل شدند، اما تصميم قاطع پيامبر (ص) به حضور در محل و زمان وعده، همراه هزار و پانصد نفر از ياران خود، ضرب شست محكمى براى قريش و ديگر كفّار و نمايش قدرتى در مقابل آنها بود. لشكر اسلام بعد از هشت روز توقف در بدر موعد كه محل اجتماع مردم و بازار ساليانه نيز بود با سرافرازى تمام و شكست روحيه دشمنان به موطن خود بازگشتند. «١» ٣- نمايش قدرت در فتح مكه پيامبر (ص) با نيروى عظيمى به سوى مكه حركت كرد تا هنگامى كه مسلمانان در مراالظّهران فرود آمدند. هيچگونه اطلاعى از مسير رسول خدا (ص) به قريش نرسيده بود. پيامبراكرم (ص) شبانگاه در مراالظّهران به ياران خود دستور داد كه هركس آتشى برافروزد كه در مجموع دههزار آتش افروخته شد، اين امر ناگهانى وحشت زيادى در دل دشمنان ايجاد كرد. علاوه بر آن ابوسفيان كه براى خبرگيرى آمده بود، با لشكر آماده اسلام روبه رو شد و توسط عباس عموى پيامبر به حضور آن حضرت رسيد. رسول خدا (ص) به عباس دستور داد تا ابوسفيان را در كنار تنگهاى كه آنجا بود نگهدارد تا رزمندگان اسلام از كنار او بگذرند و او عظمت سپاه اسلام را ببيند.
اين مانور چنان مؤثر واقع شد كه وقتى ابوسفيان به مكه برگشت فرياد كرد: اى گروه قريش! واى بر شما چنان سپاهى براى فتح مكه آماده شده است كه شما را ياراى برابرى و درگيرى با آن نيست؛ مسلمان شويد و تسليم گرديد ... من چيزى ديدهام كه شما نديدهايد؛ لشكرى با مردان جنگى قدرتمند و سازو برگ فراوان بگونهاى كه هيچ كس توان مقابله با آنها را ندارد. «٢» ٤- قدرت نمايى در برابر روميان همچنين جنگ تبوك را مىتوان يكى از مانورهاى چشمگير سپاه اسلام در مقابل