سازيد. بنابراين، استفاده از وسايل و تجهيزات و طرح برنامه دقيق براى شروع عمليات و شناسايى كامل نيروها و سنگرهاى دشمن، نه تنها با توكل منافاتى ندارد، بلكه برعكس، معنا و مفهوم سازنده و حماسى توكل با به كار گرفتن اين دستورات تحقق مى‌يابد.
مرحوم علامه طباطبايى رضوان‌اللَّه تعالى در اين مورد مى‌فرمايد:
معناى توكل اين نيست كه انسان نسبت امور را به خودش و يا به اسباب قطع يا انكار كند، بلكه معنايش اين است كه خود را و اسباب را مستقل در تأثير ندانسته و معتقد باشد كه استقلال و اصالت فقط از آن خداى سبحان است و در عين حال سببيّت غير مستقل را براى خود و براى اسباب قائل باشد. «١» ٦- توكل و روح حماسى آن‌ گفتيم كه توكل در جنگ به اين است كه رزمندگان اسلام با اتكاى به اللَّه، تجهيزات جنگى و تاكتيكهاى رزمى را تا آنجا كه قدرت دارند، به كار گيرند. در چنين حالتى آنچنان روح حماسى و شجاعت و دلاورى در رزمنده مسلمانان آشكار مى‌شود كه اگر همه قدرتهاى عالم در برابر او بايستند، كوچكترين ترس و وحشتى نخواهد داشت. از امام صادق عليه‌السلام نقل شده است كه فرمود:
«مَنْ خافَ‌اللَّهَ اخافَ اللَّهُ مِنْهُ كُلُّ شَىْ‌ءٍ وَ مَنْ لَمْ يَخَفِ‌اللَّهَ، اخافَهُ اللَّهُ مِنْ كُلِ‌شَىْ‌ءٍ» «٢» كسى كه ترس خدا را در دل داشته باشد، خداوند همه چيز را از او مى‌ترساند و كسى كه از خدا نترسد، خداوند او را از همه چيز مى‌ترساند.
قرآن درباره توكل حضرت نوح به خداوند نقل مى‌كند كه وى، پس از سالها دعوت مستمر و پيگير قوم خود به توحيد و خداپرستى، نتيجه‌اى نگرفت، تا اينكه به آنها فرمود:
«يا قَوْمُ انْ كانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَقامى وَ تَذْكيرى بِآياتِ اللَّهِ، فَعَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ فَاجْمَعُوا امْرَكُمْ وَ شُرَكائَكُمْ ...» «٣»