عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٢٠
حضرت على (ع) در پيكار جمل كسى را فرستاد تا در ميان سپاه عايشه چنين اعلان كند:
اى مردم! از شمششير مالك اشتر و جندب بن زهير بترسيد. «١» همچنين آن حضرت در گرماگرم نبرد فرياد برآورد: اى محمدبنابى بكر! اگر عايشه افتاد، او را بپوشان و كارهايش را بر عهدهگير. وقتى نيروهاى دشمن اين سخن را شنيدند اركان لشكر درهم ريخت و اضطرابشديدى بر آنان حكمفرما شد، درحالىكه اميرمؤمنان (ع) همچنان در جايگاه خود ايستاده بود. «٢» و نيز در همان جنگ كه سه روز طول كشيد، على عليهالسلام شعار پيغمبر (ص) را كه فرمود: «يا مَنْصوُرُ امِتْ» «٣» تكرار كرد. اين اتفاق در روز دوم جنگ جمل رخ داد و چون اميرمؤمنان (ع) با اين جمله فرياد برآورد، قدمهاى دشمن لرزيد، «٤» زيرا اين شعار يادآور پيروزى معجزهآساى اسلام بر مشركان در جنگ بدر بود.
اينها چند نمونه از مواردى است كه در تاريخ اسلام به ثبت رسيده و نشانگر به كار بستن جنگ روانى توسط قواى اسلام و اهميت و نقش آن در به دست آوردن پيروزى است. يكى از راههاى ايجاد رعب و وحشت در دل دشمن كه عامل مؤثرى در موفقيت و پيروزى نبىاكرم (ص) در صدر اسلام بود، جنگ روانى است. اين سلاح در عصر حاضر از برندهترين و قويترين اهرمهاى نظامى محسوب مىشود و موفقيت در آن مساوى با پيروزى و دستيابى به اهداف و سركوبى طرف مقابل است.
جنگ روانى در چند قرن اخير در قرون اخير بويژه در قرن بيستم كه جنگ جهانى اوّل و دوّم در آن به وقوع پيوست، جنگهاى روانى از اهميّت اساسى برخوردار بود. رهآورد و نتايجى كه اين حربه براى كشورهاى درگير در جنگ به همراه داشت، موجب شد جنگهاى روانى گسترش يابد.