بنابراين در سيره عملى معصومين عليهم السلام اين مسأله روشن است كه بسيج مردم يكى از برنامه‌هاى آنان بوده است. امامان معصوم (ع) به وسيله تشويق، ترغيب، دعوت و عوامل گوناگون، تلاش مى‌كردند مردم را به صحنه بياورند و براى دفاع از حق و سركوب باطل از وجود آنان بهره بگيرند.
با توجه به مطالب گذشته به اين نتيجه مى‌رسيم كه يكى از برنامه‌هاى اسلام، فعال كردن حضور مردم در نبرد است؛ چرا كه اگر نيرويى بخواهد در نبرد پيروز شود، بدون شك به حضور مردم نيازمند است. در پايان، به روايتى از رسول گرامى (ص) توجه كنيد كه فرمود:
«مَنْ ماتَ وَ لَمْ يَغْزِ وَ لَمْ يُحَدِّثْ نَفْسَهُ بِالْغَزْوِ ماتَ عَلى‌ شُعْبَةٍ مِنْ نِفاقٍ» «١» آن كس كه بميرد و جهاد نكرده يا خود را براى نبرد در راه خدا آماده نكرده باشد، با نوعى نفاق مرده است.