عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣١
است: «در حقيقت، صبر عبارت است از تسلّط انسان بر نفس خويش بگونهاى كه نفس را از آنچه بدان مايل است بازداشته وبهآنچه تمايل ندارد وادار كند». «١» به هر حال مىتوان گفت: مفهوم صبر يعنى مقاومت در برابر مواضع و سختيها به منظور رسيدن به هدف. بنابراين رزمندهاى كه براى تحقق آرمان خويش و برترى كلمه حق به موانع و مشكلات درونى از قبيل سستى، نوميدى، وسوسههاى شيطانى، ترس و غيره يا موانع بيرونى از قبيل دشوارى راه، آتش دشمن، زخمىشدن و امثال آن برخورد مىكند و در برابر اين همه مشكلات مقاومت مىكند و صحنه نبرد را ترك نمىگويد، مصداق كامل انسان صابر است.
٢- اهميت صبر صبر از اهميت خاصى برخوردار است، بطورى كه در مورد اهميت و شأن صبر بيان اين نكته كافى است كه صبر از جمله وصاياى انبيا و اوليا به جانشينان و پيروانشان بوده و روايات متعددى در اين باره وارد شده است و برخى از آنها بيانگر آن است كه آخرين سفارش ائمه معصومين (ع) توصيه به صبر بوده است.
به عنوان نمونه به سه حديث زير توجه كنيد:
«انَّ فى وَصايَا الْانْبِياءِ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ: اصْبِروُا عَلَى الْحَقِّ وَ انْ كانَ مُرّاً» «٢» از جمله وصيتهاى پيامبران به وارثان و پيروانشان اين سفارش بوده است كه بر سر حق، استقامت و پايدارى كنيد هر چند تلخ و ناخوشايند باشد.
امام حسين عليهالسلام در آخرين لحظات زندگى در روز عاشورا به امام سجاد (ع) چنين سفارش كرد:
«يا بُنَىَّ: اصْبِرْ عَلَى الْحَقِّ وَ انْ كانَ مُرّاً» «٣»