عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٤
حفظ است، يعنى انسان به آموختههاى خود، توجه داشته و از آن مراقبت كند. «١» آنچه در اينجا منظور است ذكراللَّه، يعنى خدا را ياد كردن و به ياد خدا بودن است.
٢- اهميّت ذكر در قرآن مجيد و احاديث معصومين عليهمالسلام بر ذكر و ياد خدا تأكيد فراوان شده است و آيات و روايات زيادى درباره فضيلت ذكر، آثار ذكر، مواقع ذكر، كيفيت و انواع ذكر سخن گفتهاند. در مقابل نيز مؤمنان از غفلت و عواقب سوء آن بر حذر داشته شدهاند. به عنوان نمونه آيات و احاديث زير را يادآور مىشويم:
«فَاذْكُروُنى اذْكُرْكُمْ» «٢» مرا ياد كنيد تا من نيز به ياد شما باشم.
«وَاذْكُرْ رَبَّكَ كَثيراً وَ سَبِّحْ بِالْعَشِىِّ وَالْابْكارِ» «٣» زياد ذكر پروردگارت را بگوى و هر صبح و شام تسبيح بگوى.
«وَاذْكُرْ رَبَّكَ فى نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَ خيفَةٌ وَ دُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَ الْاصالِ وَ لا تَكُنْ مِنَ الْغافِلينَ» «٤» پروردگار خويش را به زارى و بيم در ضمير خود و به آواز غيربلند بامداد و شامگاه يادكن و از غفلت زدگان مباش.
اميرمؤمنان عليهالسلام در وصيت به فرزندش امام حسن عليهالسلام فرمود:
«وَ كُنْ لِلَّهِ ذاكِراً عَلى كُلِّ حالٍ» «٥» در هر حال به ياد خدا باش.