عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٩
سلاح به دست گرفته، در ميدان نبرد مىتواند بدون هيچ تزلزلى در برابر گردانى از دشمن بايستد و برعكس، آنكه بدون هدف يا به خاطر مقاصد شوم به ميدان جنگ آمده است توان مقاومت در برابر سختيهاى صحنه نبرد را نخواهد داشت.
اكنون نكاتى را يادآور مىشويم كه توجه به آنها موجب تقويت روحى و پايدارى بيشتر رزمندگان مىشود:
١- اعتقاد به اينكه خداوند با عظمت، لشكريانى پيروز در اختيار دارد و راهيان راهش را يارى مىدهد.
٢- درست است كه در جنگ احتمال مرگ وجود دارد، اما درستتر اينكه مرگ در هر حال حتمى است، پس اگر انسان در ميدان جنگ دنيا را وداع مىگويد. زندگى بهترى در پيش دارد و هر گاه در بستر مرگ، جان بسپارد سرافكندگى و خسران را براى خود خريده است.
زمردان آزاده عارست و ننگ بميرند در غير ميدان جنگ «١» در نبرد سپاه انبوه شام در حالى كه حضرت على عليهالسلام از لشكر خود فاصله گرفته بود به نزديكى آن حضرت رسيدند. ولى آن حضرت به راه رفتن خود شتاب نبخشيد. امام حسن (ع) مىگويد: عرض كردم چه مىشد اگر براى پيوستن به يارانت بر سرعت خود مىافزودى؟ فرمود: فرزندم! سرنوشت پدرت در روز مشخصى مقدّر مىشود، نه با سرعت مىتوان بر آن پيشى گرفت و نه مىتوان آن را به تأخير افكند؛ سوگند به خدا پدرت بيم ندارد كه مرگ به استقبال او بشتابد يا وى به پيشواز مرگ رود. «٢» در جنگ جمل در حالى كه دشمن با تمام قوا به ميدان رزم شتافته و تنور جنگ گرم بود، امام على (ع) آب طلبيد، شربت عسل آوردند. آن حضرت جرعهاى نوشيد و گفت:
اين عسل طائف است و و در اينجا غريب. عبداللَّه بن جعفر عرض كرد: آيا شدت نبرد، ذهن تو را از توجه به آن منصرف نكرده است؟ فرمود: پسركم! سوگند به خدا هرگز