عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٠
شيطان مىخواهد به وسيله شراب و قمار بين شما دشمنى و بغض ايجاد كند و شما را از ذكر خدا و از نماز بازدارد، پس آيا دست بردار از آنها هستيد؟
توضيح آنكه چون نماز مصداق كامل ذكر بوده و از اهميت ويژهاى برخوردار است در آيه مزبور جداى از ذكر بيان شده است.
دوّمين مانع ذكر، پيروى از شهوات است. حضرت على (ع) در اين باره فرمود:
«لَيْسَ فِى الْمَعاصى اشَدُّ مِنْ اتْباعِ الشَّهْوَةِ فَلا تُطيعُوها فَتَشْغَلُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ» «١» در ميان گناهان گناهى بدتر از پيروى از شهوات نيست، پس از شهوات پيروى نكنيد، زيرا شما را از ذكر خدا بازمىدارد.
سومين مانع ذكر، غيبت است. اميرمؤمنان عليهالسلام فرمود:
«مَنِ اشْتَغَلَ بِذِكْرِ النَّاسِ قَطَعَهُ اللَّهُ سُبْحانَهُ عَنْ ذِكْرِهِ» «٢» كسى كه مشغول ذكر مردم باشد خدا او را از ذكر خودش باز مىدارد.
چهارمين، پنجمين و ششمين مانع ذكر، پرخورى، سستى و غرور قدرت است. امام زينالعابدين عليهالسلام در اين مورد فرمود:
«انَّ قَسْوَةَ الْبِطْنَةِ وَ فَتْرَةَ الْمَيْلَةِ وَ سُكَرَ الشِّبَعِ وَ عِزَّةُ الْمُلْكِ مِمَّا يُثْبِطُ وَ يُبْطِىءُ عَنِ الْعَمَلِ وَ يُنْسِى الذِّكْرَ» «٣» همانا افراط در پرخورى و سستى اراده، مستى سيرى و غرور قدرت از عواملى هستند كه انسان را از عمل باز مىدارد و موجب فراموشى ياد خدا مىشود.
٨- پيامدهاى فراموشى و غفلت از ياد خدا يكى از پيامدهاى غفلت از ياد خدا، خود فراموشى است. قرآن مجيد در اين مورد مىفرمايد:
«وَ لا تَكُونوُا كَالَّذينَ نَسُوا اللَّهَ فَانْسهُمْ انْفُسَهُمْ» «٤» و نباشيد مانند آنان كه فراموش كردند خدا را پس خدا فراموش گردانيد بر آنها خودشان را.