اعمالى انجام دهد كه باعث تضعيف روحيه رزمندگان شود و در صفوف به هم پيوسته آنها سستى و ناتوانى ايجاد كند، براى مثال سختى و مشكلات نبرد را بازگو كند، يا برخى اخبار وحشت‌آور و گاه دروغ را بگويد و يا شايعاتى را كه گاه از دشمن سرچشمه مى‌گيرد انتشار دهد. از قدرت و زيادى نيرو و سلاح دشمن سخن براند يا موانع ايذايى و مشكلاتى را كه دشمن آفريده بازگو كند. خلاصه اگر حرفى بزند كه باعث تضعيف روحيّه قواى اسلام گردد، مرتكب گناه شده است.
از اين رو در فقه اسلام چنين آمده است: كسانى كه قواى اسلامى را مى‌ترسانند يا با بازگويى قدرت يا زيادى نيرو و سلاح و مهمات دشمن، باعث تضعيف روحيه آنان مى‌شوند يا به هر نوع ديگر باعث سستى آنان مى‌گردند، سهمى از غنايم نمى‌برند. «١» اين افراد هرچند در جنگ شركت جسته‌اند، ليكن چون به تضعيف روحيه رزمندگان پرداخته و باعث تشويش خاطر و اضطراب روحى آنان شده‌اند و بنوعى آنان را از نبرد با دشمن ترسانده‌اند، از حقوق و مزاياى يك رزمنده محروم مى‌شوند.
د- نافرمانى و بى‌توجّهى به مقررات جنگى:
يكى ديگر از گناهان كه موجبات شكست را فراهم مى‌كند، عدم اطاعت از فرمانده و توجه نكردن به مقررات نظامى است. رزمندگان عزيز اطاعت از مسؤولين و توجه به مقررات را بايد يك وظيفه قطعى و شرعى تلقى كرده و كوچكترين تخلف را در اين زمينه جايز نشمارند؛ زيرا بسيارى از ضربه‌ها و شكستها ممكن است از همين ناحيه وارد شود.
چنان كه تاريخ جنگها نشانگر موارد متعددى از شكستها در نتيجه اين گونه تخلفات است، مثل تخلف عده‌اى از تيراندازان در جنگ احد و عدم مراعات دستورات فرماندهى و مقررات نظامى در مراحل اوليه سريه ذات السلاسل. «٢» در جنگ رژيم بعثى صهيونيستى نيز موار عوامل پيروزى و شكست ٢٣٠ الف - ايمان:
ص : ٢٣٠ د مختلفى از صدمه‌ها را مى‌توان سراغ‌