عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٧٥
مختلف (فعاليتهاى دشمن، اسراء، پناهندگان، قرائن و شواهد، نيروهاى مردمى و محلّى ...) گرفته و گزارش مى دادند. گاه مىشد كه حضرت محمّد (ص) خود به گشت مى رفت يا خود به باز جويى اسرا مىپرداخت.
علاوه بر اين به فرماندهان نظامى نيز زياد سفارش مىكرد كه از كسب اطلاعات توسط عيون «١» غافل نشوند. «٢» همچنين رسول خدا (ص) با ايجاد حفاظت اطلاعات نيرومند از كسب اطلاعات مورد نياز دشمن جلوگيرى مىكرد. در نتيجه نيروهايش را با تأمين كامل به هدف مىرساند از اين رو در هيچ يك از غزوات، مردم را ازاهدف خويش مطلع نساخت. مگر در غزوه تبوك كه به علت دورى مسافت، شدت گرما و استعداد بالاى دشمن، هدف جنگ تبوك را براى مردم اعلان كرد تا آمادگى كامل داشته باشند. «٣» آن حضرت در بيشتر غزوهها، همواره پس از پيمودن مسافت، ناگهان مسير را تغيير مىداد يا از همان ابتدا مسير انحرافى پيش مىگرفت تا دشمن از مقصد لشكريان اسلام آگاه نشود. «٤» رسول خدا (ص) و امير مؤمنان (ع) در جنگهاى خود مراحل چهارگانه حفاظت اطلاعات را كه در زير مىآيد بطور كامل رعايت مىكردند:
١- به چه كسانى بايد اطلاعات داد؟
٢- چه مقدار از اطلاعات را بايد گفت؟
٣- چه زمانى بايد گفت؟
٤- چگونه بايد گفت؟
پس اطلاعات و حفاظت اطلاعات هميشه مورد توجه پيامبر (ص) و امير مؤمنان (ع)