نيروها ضعيف شده و طرحها و برنامه هاى مسؤولان و فرماندهان جنگ بطور شايسته اجرا نگردد، قدرت دفاع و مقاومت نيروها كاهش يابد و جرأت و جسارت نيروهاى دشمن بيشتر گردد. چنان كه حضرت امير عليه السلام خطاب به نيروهاى متمرد فرمود:
... من از تجربه و مهارت جنگى لازم برخوردار بوده- و برنامه هايى پخته و حساب شده‌اى براى قلع دشمنان دارم- ليكن چه بايد كرد، كسى كه به سخنش گوش فرا داده نشود، رأى و نظرى نخواهد داشت. «١» اسلام و مسلمانان در طول تاريخ، ضربات سختى از اين ناحيه متحمل شده اند و در بسيارى از موارد سربازان اسلام به پيروزيهاى نسبى دست يافته اند، ولى بر اثر عواملى از قبيل عدم اطاعت از فرماندهان، خود رأيى و اعمال سليقه‌هاى شخصى، نه تنها پيروزيهاى به دست آمده را حفظ نكرده اند، بلكه تلفات سنگينى را تحمّل كرده‌اند.
اينك به دو نمونه توّجه كنيد:
در جنگ احد پيامبر (ص) به فراخور وضعيّت جغرافيايى منطقه، تيراندازانى را به فرماندهى عبداللَّه بن جبير براى حفظ تنگه احد قرار داد و فرمود: از جاى خود حركت نكنيد و موضع خود را ترك نگوييد كه همانا تا وقتى كه شما در آنجا ثابت قدم بمانيد ما پيروزيم. «٢» نيروهاى اسلام به لطف خدا و رهبرى پيامبر (ص) و با آرايش ويژه نظامى و اخلاص و جانبازى خود توانستند نيروهاى دشمن را عقب رانده و به پيروزى نسبى دست يابند، ولى ناگهان صحنه نبرد دگرگون گشت و پيروزيها به شكست مبدّل گرديد، و دشمن شكست خورده و در حال فرار، نيروهاى خود را سازماندهى كرده و دست به ضدحمله زد و دوباره بر اوضاع مسلط شد و ضربات وضايعات فراوانى بر نيروهاى‌اسلام وارد ساخت.
تمام اين پيامدها به خاطر سر پيچى برخى از نيروهايى بود كه مأمور حفاظت از تنگه احد بودند.
اينان با مشاهده پيروزيهاى اوّليه و غنايم جنگى، سفارش پيامبر (ص) را با آن همه‌