شام بلند بود و در حالى كه اشتر و عدى بن حاتم و عمر بن حمق و ديگر شجاعان از امير مؤمنان مى خواستند كه جنگ را تا پيروزى ادامه دهد، اشعث گفت: اى امير مؤمنان! ما امروز مثل ديروز با تو هستيم ولى امروز ما مثل ديروز نيست. كسى مثل من دوست اهل عراق و دشمن اهل شام نيست. تو خواسته اهل شام را قبول كن و كتاب خدا را حكم قرار بده؛ تو، به قبول آن سزاوارترى. مردم خواستار زندگى هستند و از جنگ سير شده‌اند.
بر اثر اين سخنان اشعث بود كه جمعى در حدود بيست هزار نفر از لشكريان امام كه غرق در اسلحه بودند و پيشانى آنها از سجده سياه شده بود، با چند نفر از قراء جزء خوارج شدند و حضرت را به اسم خواندند و (اى اميرمؤمنان نگفتند!!) گفتند: اى على! چون تو را به كتاب خدا خواندند، قبول كن و گرنه چون عثمان تو را مى‌كشيم؛ به خدا قسم! چنين خواهيم كرد. «١» سلامتى نيروها موضوع بهداشت و حفظ سلامتى تن در تمام شرايط، بخصوص در زمان جنگ هم مورد پذيرش عقل است و هم اسلام بر آن تأكيد فراوان دارد. نقش رعايت بهداشت در حفظ توان رزمى و پيروزى پيكارگران بر كسى پوشيده نيست زيرا اين مسأله چه در جنگهاى صدر اسلام و چه در جنگهاى جهانى اوّل و دوم و ديگر نبردهايى كه رخ داده به اثبات رسيده است.
از آن زمان كه دين مقدس اسلام در جامعه بشرى انتشار يافت، مسلمانان بر اثر اجراى دستورات الهى و رعايت بهداشت و عوامل سلامتى و فراهم ساختن ديگر علل مؤثر در نبرد، توانستند با كمترين نيرو و امكانات رزمى، بزرگترين پيروزيها را در جهان آن روز، از آن خود سازند.
همان گونه كه به خاطر داريد، علل پيرو عوامل پيروزى و شكست ٢٧٢ اهداف نظامى در جنگهاى صدر اسلام ص : ٢٧١ زى در نبرد به دو قسم عمده: «نيروى انسانى» و «وسائل فيزيكى از قبيل سلاح» تقسيم مى‌شود. زمانى، نيروى انسانى قادر است‌