عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٥
مىبينيم در موارد متعددى جبهه به خاطر يك عامل معنوى متزلزل مىشد، يعنى چون طرف مقابل علىالظاهر مسلمان بود در اصل هدف جنگ ترديد پيدا مىكردند. اينجا مىبينيم كسانى پيدا مىشدند كه اين ترديدها را با قوت منطق خود برطرف مىكردند و آنها خواص اصحاب مانند جناب عمّار ياسر، مالك اشتر يا حجر بن عدى بودند كفر زمان رسول اكرم (ص) صريح بود و مسلمانان تكليفشان را مىفهميدند چه بكنند! برخلاف انگيزههاى دشمنى ضداسلامى كه در زمان اميرالمؤمنين (ع) وجود داشت و شبههپذير بود. شبه ايمانها را كند مىكند.» «١» ج- امدادهاى غيبى:
امدادهاى الهى علاوه بر اينكه ممكن است بطور مستقيم در جهت پيروزى مؤمنان مؤثر بوده و موجب شكست دشمنان شود، مىتواند در شرايط حساس و بحرانى، اطمينان قلب مجاهدان را فراهم كرده و روحيه آنان را تقويت نمايد و از اين طريق، پيروزى را در دسترس آنها قرار دهد.
قرآن مجيد، نزول ملائكه براى يارى مؤمنان را در جنگ بدر اين گونه مطرح مىكند:
«اذْ تَسْتَغيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجابَ لَكُمْ انى مُمِدُّكُمْ بِالْفٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفينَ وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ الَّا بُشْرى وَ لِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَ مَا النَّصْرُ الَّا مِنْ عِنْدِاللَّهِ ...» «٢» آن دم كه از پروردگار خويش كمك مىخواستيد و پروردگارتان شما را اجابت كرد كه به هزار فرشته صف بسته مددتان مىدهم و خدا آن را جز نويدى براى شما قرار نداد تا دلهايتان بدان آرام گيرد كه نصرت جز از جانب خدا نيست.
در آيه بعدى نيز آمدن باران را به همين منظور معرفى مىكند:
«... وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ مآءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ وَ