عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٣
پايههاى ايمان و معرفت انسان مؤمن است.
امام رضا عليهالسلام فرمود:
«الْايمانُ عَلى ارْبَعَةِ ارْكانٍ: التَّوَكُّلُ عَلَى اللَّهِ وَ التَّفْويضُ الَى اللَّهِ وَ التَّسْليمُ لِامْرِاللَّهِ وَ الرَّضى بِقَضاءِ اللَّهِ» «١» ايمان بر چهار پايه استوار است: توكل بر خدا، تفويض و واگذارى به خدا، تسليم امر خدا بودن، و خشنودى به خواست خدا.
٢- نقش توكل در روح انسان انسان گاهى در موقع انجام وظيفه بر سر دوراهى قرار مىگيرد. يا بايد آن وظيفه اسلامى را كه عقل و دينش بدان حكم مىكند، انجام دهد كه دراين صورت فكر مىكند منافعش از دست مىرود و خطراتى نيز متوجه وى مىشود يا براى حفظ منافع، سلامتى و راحتى دنيايش راه ديگرى را در پيش گرفته و پشت پا به موازين اسلامى بزند. براى مثال اگر فردى بخواهد راه امانت، درستى و صداقت را در پيش بگيرد، به حسب ظاهر پيشرفتى در منافع و مقامش حاصل نمىشود، ولى از راه باطل وارد شود، در ظاهر و به گمان خود منافع و موقعيت بزرگى را تصاحب خواهد نمود. پس اگر راه صحيح و اسلامى راه بپيمايد، گمان مىكند كه سودى به حالش ندارد ولى اگر راه باطل و گناه را در پيش بگيرد شيطان منافع و مقام بزرگى را در ذهنش ترسيم مىكند. در اينجا انسان بر سر دوراهى قرار مىگيرد كه كدام راه را انتخاب كند؟
انسان مؤمن و بنده مطيع خداوند كه نمىخواهد اسير هواى نفس باشد و به وسيله گناه به عقوبت الهى گرفتار شود، با خود مىانديشد كه اگر دنبال حق برود و وظيفهاى را به خاطر حقبودنش انجام دهد يا از كارى به خاطر باطلبودنش دورى گزيند، آيا قانون و قدرتى هست كه او را يارى كند و او بتواند با تكيه بر آن با روحيه قوى و با شهامت و شجاعت راه حق را ادامه دهد و از هيچ سختى و مشكلى نهراسد؟
در اين گونه موارد «توكل» كه يكى از اركان ايمان است به فرياد مؤمن مىرسد و